De jeugdboeken over de ridderfiguur De Rode Ridder werden geschreven door Leopold Vermeiren. Willy Vandersteen ontleende de hoofdfiguur voor zijn gelijknamige stripreeks.

De eerste verhalen spelen zich af in het middeleeuwse Vlaanderen, maar vanaf verhaal nummer 4 (Kruisvaarder) spelen alle verhalen zich af in het Midden-Oosten waar Johan door zijn deelname aan de Eerste Kruistocht terechtkomt.
De reeks begon toen Vermeiren, die al wat ervaring had met ridderverhalen, vanaf 1946 wekelijks korte verhaaltjes schreef die verschenen in het jeugdblad De Kleine Zondagsvriend.[1] Centrale figuur hierin werd Johan, de Rode Ridder. Johan was een jonge lijfeigene, die zichzelf tot ridder sloeg. Na enige tijd had Leopold genoeg verhaal voor 4 boeken en hij besloot deze uit te geven. Uiteindelijk zouden deze eerste boeken worden uitgegeven door uitgeverij Sheed & Ward vanaf 1953. De uitgeverij raakte echter in de problemen, en de reeks verhuisde naar de Zuidnederlandse Uitgeverij.

Coverillustraties werden verzorgd door Karel Verschuere, terwijl Jan de Simpele de illustraties bij het verhaal tekende.[1] Later deed Karel Biddeloo ook wat illustratiewerk.

Via illustrator Karel Verscheure werd er ook besloten om ook een stripreeks van de boeken te maken. Leopold verhuisde hierdoor naar Standaard Uitgeverij waar in 1959 voor het eerst een Rode Ridder boek werd uitgegeven. Leopolds naam kwam niet op de cover van de strips, omdat strips toen niet als een educatief medium gezien werden, en dit niet gepast was voor Leopold als onderwijsinspecteur.[1]

In totaal verschenen er 64 boeken; deze zijn echter nu niet meer in de handel verkrijgbaar.
Johan (Jo): Het hoofdpersonage, evolueert van laat naar ridder. Hij begint zijn riddercarrière als een soort Robin Hood, en probeert steeds de armen en de verdrukten te helpen. Hij is zwartharig in plaats van de blonde Johan uit de strips. In latere delen van de boekenreeks werd Johan ineens wel met blond haar afgebeeld (vooral op de covers door Karel Biddeloo), waarschijnlijk om een link te leggen naar de gelijknamige stripreeks.
Koenraad (Koen): Wordt gered uit een moeras en is sindsdien Johans trouwste vriend en schildknaap.