Toen in maart '42 nagenoeg heel Nederlands-Indië door de Japanners was veroverd, bevonden zich twee hoge Nederlands-Indische autoriteiten buiten Indië: de commandant-Zeemacht, vice-admiraal C.E.L.Helfrich, was naar Ceylon, de luitenant-gouverneur-generaal, dr. H.J. van Mook, was naar Australië uitgeweken. Wat is nadien van Ceylon en Australië uit onder hun verantwoordelijkheid verricht om Japans nederlaag te bespoedigen en het herstel van het Nederlands gezag in de Indische archipel te bevorderen? Welke operaties zijn er ondernomen door de Koninklijke Marine en het Koninklijk Nederlands-Indisch Leger? Wat hebben de geheime diensten er trachten te bereiken? Welke krachten zijn aangetrokken om, terstond na Japans nederlaag, Indië weer onder Nederlands bestuur te brengen en met welke scherpe conflicten is dat gepaard gegaan?
Al deze vragen worden beantwoord in dit derde en laatste van de drie delen die dr. L. de Jong aan Nederlands-Indië heeft gewijd. Hij heeft zijn gedetailleerde beschrijving niet laten eindigen met de capitulatie van Japan, 15 augustus '45, maar geeft ook een beeld van wat in de daarop volgende periode van ca. zes weken is geschied. Daardoor komt niet alleen de 'bevrijding' van de krijgsgevangenen en de geïnterneerden aan de orde maar ook de eerste confrontatie van Nederland met de Republik Indonesia die tot verrassing van alle Nederlandse en Nederlands-Indische autoriteiten twee dagen na Japans capitulatie in Djakarta was uitgeroepen.