Systematisch overzicht van bijgelovige gebruiken, met name uit het voormalige Nederlands-Indië.

Bijgeloof heeft in de volksmond vooral een ouderwetse, soms halfzachte klank; soft om maar eens een moderne Nederlandse term te gebruiken. Verbazingwekkend omdat iedereen zich in het dagelijkse leven bezondigt aan bijgelovigheid. ‘Afkloppen’ is een vaak gebruikte bezwering.
Men roept ‘gezondheid’ als iemand niest en als we een lot kopen, bepalen we graag zelf het eindcijfer. Dit verschijnsel geldt ook de Indische cultuur. Het bonte palet van culturen kleuren de herkomst van de Indo en daarmee het bijgeloof in zijn dagelijkse gewoonten en gebruiken. De cultuur van de voorouders (van oost en van west) maar ook die van de djongos, de baboe en de kebon zijn verweven in het Indisch bijgeloof. Invloeden uit de Chinese cultuur, de Javaanse geheime leer, het hindoeïsme, het boeddhisme, de islam, het animisme en westerse culturen en religies zijn als het ware geïntegreerd; versmolten tot de Indische cultuur.
In Rijst gemorst? (Over)leven met bijgeloof zijn de bijgelovigheden in de Indische cultuur in kaart gebracht en is een poging gedaan de herkomst van deze gebruiken te achterhalen. Recensies zijn te lezen onder In de pers.

Fragment:

droog weer
• Als men wil dat het droog wordt of droog blijft, wordt een stok met een tjabé rawit (Spaanse peper) en een ui op het dak van het huis geplaatst. In Maleisië wordt deze stok overigens niet op het dak geplaatst, maar verbrand.

• Als u graag wilt dat een regenbui op een later tijdstip of een andere plaats valt, dan dient u een knoop in uw zakdoek of in een handdoek te leggen en vervolgens te zeggen: ‘Regen, alles en iedereen heeft je nodig, maar wacht even met vallen tot (naam van de persoon/personen) terug is/zijn. Ga eerst ergens anders heen en kom dan hier terug. Dank je.’

Toen Lies samen met vriendinnen haar eerste avondje uitging, begon de lucht te betrekken. Ook haar gezicht betrok en ze vroeg haar moeder om raad; een regenbui zou haar kapsel, haar nieuwe jurk en haar avond ruïneren. Haar moeder nam een zakdoek tevoorschijn, legde er een knoop in en sprak de magis che woorden. Pas toen Lies ’s avonds opgetogen thuiskwam van een leuke avond, begon het te regenen. Vaak zorgde de moeder van Lies er op die manier voor dat de regen geen spelbreker werd. Later – toen Lies zelf kinderen had – paste ze het ‘recept’ van haar moeder menigmaal toe.
Toen de moeder van Lies overleed en begraven zou worden, was het een erg donkere dag. Het uitspansel dreigde. Lies nam haar zakdoek, legde er een knoop in en zei: ‘Regen, laat mijn moeder begraven worden in droge grond, maar zorg ervoor dat wanneer het graf gesloten is, de bloemen fris zullen blijven.’
Elke keer als Lies het graf van haar moeder bezoekt, denkt ze aan die dag in augustus. Nadat het graf van haar moeder gesloten was en ze samen met enkele vrienden een kop koffie dronk, maakte ze de knoop in de zakdoek los. Terwijl gedurende de gehele plechtigheid de zon had geschenen, vielen even later de eerste dikke regendruppels…