Notariaat in overgangstijd 1796–1842 van Ben Duinkerken is een historische studie over de ontwikkeling van het Nederlandse notariaat in een periode van ingrijpende maatschappelijke, politieke en juridische veranderingen. Het boek onderzoekt hoe het ambt van notaris zich hervormde in de turbulente overgang van de republikeinse tijd naar het koninkrijk, toen oude gewoonten botsten met nieuwe, door de staat gestuurde regelgeving.

Duinkerken beschrijft hoe de Bataafse en Franse tijd (1796–1813) de notariële praktijk fundamenteel veranderde. Onder Franse invloed werd het notariaat sterk gecentraliseerd en kreeg het een moderne juridische structuur, gebaseerd op de Code Napoléon. Hiermee kwam een einde aan de lokale, vaak familiaire manier van werken die in de Republiek gangbaar was. De notaris werd voortaan een ambtenaar van de staat, met vaste regels voor akten, archieven en bevoegdheden.

Na 1813, in de periode van het Koninkrijk der Nederlanden, ontstond een proces van aanpassing en professionalisering. Duinkerken laat zien hoe notarissen zich moesten heroriënteren in hun rol tussen overheid en burger, en hoe zij een cruciale positie innamen in de groei van het burgerlijk recht, het eigendomsverkeer en de economische modernisering.

Aan de hand van archiefonderzoek, concrete voorbeelden en persoonlijke portretten schetst Duinkerken niet alleen de juridische ontwikkeling, maar ook het maatschappelijke aanzien en de dagelijkse praktijk van de notaris in deze overgangstijd.

Notariaat in overgangstijd 1796–1842 biedt zo een diepgaand beeld van een beroep in transitie — van traditioneel en lokaal geworteld naar professioneel en nationaal georganiseerd — en toont hoe het notariaat meebewoog met de vorming van de moderne Nederlandse staat en rechtsorde.