ena namiddags staande op het achterbalkon, en de moeilijke keuk rassen de lieve Emilie van dat ploegje en de bevriende, razendsnelle bestuurder die altijd avonturen beleefd had en mogelijkheden beloofde voor de op één na laatste halte.

Een tram is: de keus in de eerste tijd van je rookverslaving tussen een doosje Clysma met gouden mondstuk en twee ritten op een lin waarop je schoolkaart niet geldig was.

Een tram is: een koude winteravond op het donkere voorbalkon van een Delmez van lijn 8. De bestuurder en van de jas gedoken, hij op klompschoenen jij diep in de kraag en met handschoenen, gemaakt van een oude deken, met gedempte stemmen pratend boven het gezang der motoren uit.

Een tram is: in het railremloze tijdperk meezweten met de bestuur-der als een tramstel in volle vaart begon te glijden bij een noodrem-ming.

Toch treft de schrijvers niet het lot, aan meester Pennewip over-komen, toen hij vaststelde dat de mens een zoogdier is; wij zijn niet als juffrouw Laps, gekwetst tot in het diepst van onze ziel. Integendeel, tijdens de exacte beschrijving van het fenomeen, dat wij tram noemen, is onze fantasie telkens en telkens weer wakker geschud en heeft ons, door de tekst van dit boek heen, weer teruggevoerd naar die duizenden beelden, vergaard in jaren lang trammen langs de vele kilometers van het net van de R.E.T.M. en van de R.E.T. Moge dit boek vele lezers doen verwijlen in herinneringen aan vele gelukkige uren doorge-bracht in de onvolprezen Rotterdamse Elektrische Tram.

W. H. Schoonaard