Ontduiken en onderduiken – Verhalen van joden in Borne vertelt het indringende en vaak weinig bekende verhaal van Joodse inwoners uit Borne (Overijssel) tijdens de Tweede Wereldoorlog. Het boek, uitgegeven door de Stichting Verborgen Geschiedenis in 2013, bevat 224 pagina’s met persoonlijke verhalen, getuigenissen en documentatie.

De auteurs beschrijven hoe Joodse Bornse families werden geconfronteerd met vervolging en deportatie. Sommigen kozen ervoor “te ontduiken” – zich schuilhoudend binnen de stad of regio – terwijl anderen onderdoken bij verzetsmensen en sympathisanten. Via interviews en archiefonderzoek reconstrueert het boek de omstandigheden rond onderduikadressen, de angsten, de morele dilemma’s en de dagelijkse onzekerheid.

Een belangrijk onderdeel is de rol van de lokale bevolking: christelijke predikanten, buren en verzetsmensen die openlijk of heimelijk hulp boden. De verhalen tonen de solidariteit, maar ook de risico’s: ontdekking betekende gevangenschap of erger. Na de oorlog keren sommige Joodse onderduikers terug; anderen werden nooit gevonden.

Daarnaast belicht het boek de impact van deze gebeurtenissen op de gemeenschap van Borne. Door persoonlijke vertellingen, foto’s en archiefmateriaal geeft het werk een diep menselijk portret van Joodse levens in oorlogstijd. Het is een belangrijk document voor herdenking, begrip en educatie over lokale oorlogsgeschiedenis en de verborgen kant van de Joodse gemeenschap in kleine Nederlandse dorpen.