Groningen ligt verder van Den Haag dan Den Haag van Groningen. Afstand heeft altijd een grote rol gespeeld in de geschiedenis van de stad die ooit Ômetropool van FrieslandÕ werd genoemd en nog altijd de grootste stad van Noord-Nederland is. De effecten van de (relatief) grote afstand tussen Groningen en de opeenvolgende centra van de macht kan men zowel positief als negatief waarderen. Het oordeel hangt af van de standaard die men kiest en de context waarbinnen men de vergelijking maakt. Maar hoe dat oordeel ook uitvalt: door zijn ligging was Groningen een stad apart. 'Groningen, een stad apart' draagt de sporen van vele jaren werk temidden van de archieven van Stad en Lande van Groningen.

'Groningen, een stad apart' opent met een drieluik over de invloed die de ligging van de stad Groningen heeft gehad op haar relaties met landsheren en hun regeringen, op haar positie in Noord-Nederland en op haar interne organisatie. Deze centrale motieven komen terug in een drietal andere studies. Deze betreffen meer specifieke onderwerpen: de ontwikkeling van het nabij Groningen gelegen Gorecht of ÔGericht van SelwerdÕ, een ÔinternationaalÕ conflict waarin Groningen en Emden de hoofdrollen spelen en een poging die graaf Willem Lodewijk van Nassau in 1587 deed om zich vanuit Friesland meester te maken van de stad Groningen, zeven jaar voordat die stad gedwongen werd zich bij de Verenigde Nederlanden aan te sluiten.

De auteur, Jan van den Broek, begon zijn loopbaan in 1971 bij het Rijksarchief in de provincie Groningen, was van 1977-2002 gemeentearchivaris van de stad en is nu verbonden aan het Regionaal Historisch Centrum Groninger Archieven. Hierdoor had en heeft hij als geen ander toegang tot de Groningse archiefbronnen, waaronder er vele zijn die tot op heden nauwelijks zijn bestudeerd.