Dr. Banning heeft stellig nuttig werk gedaan een uitvoerig overzicht der belangrijkste sociale bewegingen te schrijven. Achtereenvolgens laat hij het liberalisme en de moderne democratie, het katholicisme, het calvinisme, het socialisme en het fascisme de revue passeren - niet in al hun variaties en in hun historische concretisering, doch vooral in hun zuivere, ‘idealtypische’, vorm. De schrijver vermeed echter zoveel mogelijk een dorre opsomming; hij schetste de verschillende stromingen in verband met bepaalde levens- en wereldbeschouwingen en hun sociale achtergrond. Zijn methode is voornamelijk die der cultuursociologie, de wetenschap, die zich bezig houdt met de invloed van de sociale structuur op de cultuur, in het bijzonder op de maatschappelijke idealen. Hoewel Dr. Banning uitdrukkelijk wees (blz. 9) op het verschil tussen de sociologische opvatting over de algemene ‘interdependentie’ van sociale omstandigheden en denkbeelden en de historisch-materialistische ‘verklaring’ van alle ideologieën uit de economische structuur, heeft menigeen hem op dit punt niet begrepen. Men kan aan de economische tegenstellingen een grote invloed op het geestelijk leven toeschrijven zonder historisch-materialist te zijn. Toch gaf enige tijd geleden één onzer grote liberale dagbladen een critiek op Dr. Banning's boek, waarin werd betoogd, dat de schrijver geheel het historisch-materialisme volgde.

Het schrijven over hedendaagse sociale stromingen vereist veel zelfbeheersing. Volmaakte onpartijdigheid is daarbij ondenkbaar. Het is trouwens ook niet nodig, dat de auteur eigen sympathieën geheel verbergt, al is het niet zijn bedoeling polemisch te worden. Zo is in Dr. Banning's werk het hoofdstuk over het fascisme heel wat critischer dan dat over het liberalisme en de moderne democratie. Een beschouwing over de wankele basis der egalitaire democratie van Franse oorsprong mist men node in een boek, dat de cultuursociologische methode volgt. Juist deze vorm van democratie slaat zo licht om in haar tegendeel. Men kan het fascisme slechts recht doen, wanneer men het o.a. wil zien als een onvermijdelijke reactie tegen de uitwassen der West-Europese egalitaire democratie. (P.J. Bouman / De Stem, jaargang 18)