Omslag verkleurd en aan de randen beduimeld; op de binnenkant van het voorplat een ex libris; op voor- en achterplat en op titelblad en laatste bladzijde naamstempels van Boekerij Roomschkatholieke Leergangen; bladzijden schoon gaaf en egaal licht vergeeld; hoekjes van het achterplat licht ezelsoorig.
༺༺༻ ʚɞ ༺༺༻

Provenance
Wouterus Leonardus Lutkie (1887–1968), priester-publicist. Lutkie kwam in conflict met bisschop Diepen nadat hij in de brochure Dokter Moller (1921) openlijk partij had gekozen voor dr. H.W.E. Moller, directeur van de R.K. Leergangen te Tilburg. Zijn plan om samen met Moller aan de weekbrief Vreugde te werken werd door de bisschop verboden. In 1922 trok Lutkie zich op eigen verzoek terug uit het pastorale werk en vestigde zich als ambteloos priester in ‘Soli Deo’ te Nuland. Van daaruit ontwikkelde hij zich tot onafhankelijk auteur met uitgesproken sympathie voor het Italiaanse fascisme, terwijl hij zich steeds afzijdig hield van het Duitse nationaalsocialisme. Exemplaar afkomstig uit de Boekerij van de R.K. Leergangen en door W. Lutkie gesigneerd.

In zijn boek 'Van Toorop naar Mussolini'' gebruikte Wouter Lutkie het begrip ‘suggestie’ in de volgende passages:
p. 126. : “Spreekwoordelijk is zijn suggestieve macht over de jonge menschen.
Zij bejubelen hem als een verlosser uit hun geestelijke armtierigheid, als een die hun schreiendste collectieve behoeften bevredigt.
Bovenal de jeugd, het meest vrijheidslievende deel van een jong, levenskrachtig volk, hangt hem aan.”

p. 199–200.: “Is het wonder dat deze man een geheel volk en vooral de jonge en jong-gebleven menschen onder zijn suggestie gevangen houdt?”

༺༺༻ ʚɞ ༺༺༻

Tekstfragment

26
VI.
Voor de toepassing dezer suggestieve geneeswijze is niets anders noodig dan een zeker flux de bouche; benevens de bekendheid met zekere handgrepen als het wrijven der kruin van patiënten en het aanstoken van een magnesium-lamp, gelijk dat in de Salpêtrière gebruikelijk is om de hystericae van den lethargischen in den somnambulen toestand te brengen of wel het slaan op een gong of tam-tam om ze kataleptisch te maken; welke hulpmiddelen echter als van zeer bijkomend belang en ontbloot van eenige innerlijke waarde moeten worden beschouwd, gelijk thans vrij algemeen wordt aangenomen.

Er worden menschen gevonden, die niet om de door geneesh eeren aangevoerde redenen een groote vrees koesteren voor de toepassing van het hypnotisme door niet-geneesheer (2), doch om geheel andere, namelijk deze, dat een ander dan de geneesheer allicht het hypnotisme tegen den wil van het “vatbare” sujet zal aanwenden en het laatste dan de speelbal zou kunnen worden van den ander, die hem onverwachts heeft overweldigd.

27
Op dit argument nu — en zoo het juist ware zou er inderdaad een groot maatschappelijk gevaar in de toepassing der hypnotische suggestie gelegen zijn, dient het volgende geantwoord.

Donato, die meer dan 30.000 personen heeft gefascineerd — eene methode van hypnotiseeren waarin hij het meesterschap heeft bereikt, daarop berustend dat men dien men wil influenceeren, plotseling strak aanzien in een helder verlichte ruimte — en die dus, waar het de beantwoording eener op de praktijk betrekking hebbende vraag betreft, een onloochenbaar autoriteit is, zegt herhaaldelijk het volgende: “Niemand kan worden gehypnotiseerd, die van het eerst oogenblik af weerstand biedt aan het bevel” (“qui résiste à l’injonction”).

48
woord suggestie iets anders dan een aanduiding van iets volmaakt onbegrijpelijks? Donato noemt het m.i. terecht een “ruse d’amour propre” der geneesh eeren altijd met groote woorden als “suggestie”, “névrose”, “hysterie”, “hypnose” enz. te schermen. In zijne “Pensées d’un magnétiseur” zegt Alfred d’Hont naar aanleiding van die gewoonte: “Quelques médecins prétendent que le génie est une psychose et la folie une autre; c’est de cette dernière que je les crois atteints.”

Verg. het artikel: “Eduard Douwes Dekker, een ziektegeschiedenis” in “De Gids” van Juli ’88, door Dr. Swart Abrahamsz. (staat op bladzijde 48)

Voetnoten
(1) De Nancy’sche school (Liébeault, Bernheim en Liégeois) liet hier echter op wijzen, dat in de zoo genoemde hypnotische fasen zelf — katalepsie, lethargie, somnambulisme — evenzeer anders dan der suggestie-werking.
(2) Een geliefd argument der medici is, dat, daar de arts het gestel van zijn patiënt kent, hij de werking der suggestieve geneeswijze beter zal kunnen beoordeelen, dan de eerste de beste leeken (non-medicus). Daar echter de geneesheer met het wezen van het hypnotisme-zelf ten eenenmale onbekend is, is dit niet anders dan schijn-waarheid.

༺༺༻ ʚɞ ༺༺༻

hypnotisme — suggestie — psychologisch-juridisch — Donato — Salpêtrière — somnambulisme — katalepsie — hysterie — geneeskunde 19e eeuw — medische polemiek — magnetisme — terminologie