Bladzijden gelijkgesneden. Gaaf, schoon en nauwelijks vergeeld. *De Boer der Schranse* een tintje donkerder van papierkleur. 225, 225 en 274 bladzijden.
༺༺༻ ʚɞ ༺༺༻

1. Aletrino, A. e.a. Een Pic-Nic in Proza Bloemlezing uit “De Nieuwe Gids”
S. L. van Looy / H. Gerlings, Amsterdam
1893, eerste druk, 225 bladzijden
Inhoud
Het Krabbetje en de Gerechtigheid – Frederik van Eeden – blz. 1
Een Hengelaar – Jac. van Looy – blz. 11
De Conferentie – Frans Erens – blz. 21
Boekbeoordeling: De Oude Garde en de Jongste School – L. van Deyssel – blz. 37
Een Achtermiddag – A. Aletrino – blz. 45
Studien over Kunst – Jan Veth – blz. 63
Boeddha (Een dialoog) – Frederik van Eeden – blz. 93
Een Zang – A. Aletrino – blz. 117
In de Zwemschool – L. van Deyssel – blz. 125
Een Huwelijksaankondiging – L. van Deyssel – blz. 135
Swift-Gulliver – Albert Verwey – blz. 141
De Wolken van Aristofanes – Ch. M. van Deventer – blz. 151
Kinderen – Jac. van Looy – blz. 169
Harold – Arij Prins – blz. 189
Over het Zeggen van Verzen – F. van der Goes – blz. 205
༻ʚɞ༺

Tekstfragment Blz. 59 (*Een Achtermiddag – A. Aletrino*)

"...duisternis neêr te glijden van de vette lucht, zich lagend, en zacht, dichter en dichter.

In de moedeloze neêrslachtigheid van dien middag,voelde hij een wanhopigen lust in zich opwoelen, zich
zelf pijn te doen. En hij spande zijn gedachte op de el-lende die nog moest komen, op al de dooden die hij nog
om zich heen moest zien, zijn toekomst verwennend met een breede, duistere doodstint.

De gedachte kwam in hem op aan den tijd dat hij zou neêrliggen, overtuigd dat hij ongeneeslijk ziek was, voe-
lend dat zijn leven ongemerkt, gestadig wegvloeide uit zijn moewe lichaam en hij ging na hoe hij zou voelen wan-
neer hij wist dat hij nog maar kort had te leven, terwijl hij den dood zou zien opsluipen naar zich toe, langzaam en stil.

En hij dacht aan zijn meisje. Al lang had hij haar dood in zich gevoeld. ’t Was in zijn ziel vastgeslagen,
plotseling, als de klauw-greep van een wild dier, korten tijd nadat zij geëngageerd waren.

Zij hadden gewandeld, heel ver buiten langs de zee en waren in het gras van den zeedijk gaan zitten. Voor
hen uit rimpelde de watervlakte, kleurig als de binnen-kant van een zeeschelp, met vage, lichtgroene schijnsels
overschijnend in grijs en rose. Telkens, wanneer de wind van achter den dijk over het water streek, moireerde
de vlakte in kleine ruwigheden die onmerkbaar oplosten in de staâge rimpeling er omheen. Tusschen het gras
zoemden insecten droomerig heen en weêr. En boven, in het lichte blauw, plekte de zon, plat en groot, in een
zilveren harden glans, een strakken schijn vegend langs de lucht. Hier en daar dreef een wollige, donze wolk
glijdend voort, statig, ernstig voortgaande, breedhangend
༺༺༻ ʚɞ ༺༺༻

2. Loveling, Virginie Een Vonkje van Genie en andere Novellen
H. Honig / J. Vuylsteke, Utrecht / Gent
1893, eerste druk, 225 bladzijden
༻ʚɞ༺
Inhoud
Een Vonkje van Genie – blz. 1
Een bloeiend Appelboomtakje – blz. 55
Charlotte – blz. 67
De “Conferring of Degrees” te Cambridge – blz. 95
Een wereldlijk Hospitaal – blz. 119
Een Nacht aan Boord – blz. 140
Een laatste Echo – blz. 145
Antipoden – blz. 154

Vlug geschetst
I. Des avonds van een Kermisdag – blz. 159
II. Twee Druiventrossen minder – blz. 164
III. Aan Moeder geven – blz. 171
IV. Vrij van den Militiedienst – blz. 174
V. Het Vaderland – blz. 178
VI. De eeuwige Rouw – blz. 183

Eene Katholieke Processie in Hannover – blz. 193
De Gemeente betaalt niet meer – blz. 197
Onze Liefdadigheid – blz. 205
De Roos – blz. 212
De twee Honoré’s – blz. 212
Een Boom – blz. 218
༺༺༻ ʚɞ ༺༺༻

3. Smits, L. De Boer der Schranse
J. Vuylsteke, Gent
1892, eerste druk, 274 bladzijden
༻ʚɞ༺

Tekstfragment Blz. 46

‘Mie, kook eens een ei licht!’
‘Een licht ei, voor een gezond mensch!’ riep Mie. ‘Wie heeft van zijn leven daarvan gehoord? En het water hangt niet meer over.... Nog op Paaschdag geene rust..... Voor alles alleen staan!..’– En halfluid ging het voort: ‘Voor die kwezel.... die halve non. Daar zullen we een leven mee hebben!.....’
Intusschen werden op de werf stappen gehoord. Trees keek door het venster en boog zich dan, om Rozeken iets in het oor te fluisteren, doch luid genoeg dat men het aan ’t andere eind der tafel kon verstaan:
‘Rozeken, daar is uw vrijer!’ Het meisje bloosde tot achter de ooren en durfde niet meer opkijken.
‘Die zal in elk geval zijn spoor niet laten overgroeien,’ voegde Trees er bij.
De jonge Wuyts trad binnen: ‘Goeden dag, allemaal!’
‘Even zooveel voor u alleen!’
‘Ons juffrouw mag geen eieren!’ riep Mie. ‘Hebt ge geen paaschei meegebracht naar heuren tand?’
Die was gericht tot den jongen boer, die heel verbaasd opkeek. Al goed, dat hij niet alles wist, wat er reeds op zijne kap was gezegd.
‘Ik?’ vroeg hij half lachende; doch men zag wel dat hij inwendig kwaad was en een deel vermoedde van wat gebeurd was. Sprak men er reeds aldus over op de Schranse? Hoe gauw die menschen er bij zijn met hun gepraat!
༺༺༻ ʚɞ ༺༺༻

Zoekwoorden:
negentiende-eeuwse literatuur
Nederlandse naturalisme
De Nieuwe Gids
proza bloemlezing
Virginie Loveling novellen
sociale verhoudingen
Vlaamse boerenleven
psychologische schets
moraliteit en religie
vrouwelijke protagonisten
burgerlijke milieus
liefde en misverstand