Op 19 februari 1878 kreeg Thomas Alva Edison patent nr. 200.521 op een ‘phonograph or speaking machine’. Het eerste liedje dat met de phonograph werd vastgelegd was ‘Mary had a little lamb’. Het wordt onder ‘evergreen’ niet genoemd. ‘Stormy Weather’ (muziek van Harold Arlen, woorden van Ted Koehler) ook niet. Toch is de uitvoering van leze song door The Five Sharps (label Jubilee 5104) de kostbaarste grammofoonplaat in de wereld. De waarde wordt geschat op 1500 dollar, dus kijkt u even tussen uw oude plaatjes.… Er valt veel te zeggen over gramofoon en de gramofoonplaat, hoewel ‘gramofoonplaat' geen aparte behandeling heeft gekregen in dit boekje. Een ‘grammofoon’, zegt Van Dale-1976, ts een ‘spreekmachine, toestel waarmee geluiden (muziek, de menselijke stem of andere geluiden) die op schijven zijn vastgelegd, weergegeven kunnen worden’. Koenen meent er dit van: ‘toestel waarmee geluiden die op (vroeger ebonieten, thans) vynalite platen zijn vastgelegd, weergegeven kunnen worden’. De ‘grammofoonplaat’ heet bij Koenen een ‘schijf waarin geluiden zijn vastgelegd in groeven’, en bij Van Dale een ‘schijf (van eboniet, kunsthars en dergelijke) waarin geluid in groeven is vastgelegd’. Soms denk ik dat ze wel eens bij elkaar spieken. Wat me frappeert is, dat beide vooraanstaande Nederlandse woordenboeken ‘grammofoon’ met twee m’s schrijven en ook niet de mogelijkheid openlaten voor één m, terwijl ik altijd gewend ben‘gramofoon’ te schrijven. Gewoon een spelfout? Slechts ten dele. Het Engelse woord voor grammofoon is ‘gramophone’, met één m. In het Frans is het ‘gramophone’ ook met één m.