De dorpsgemeenschap staat van oudsher bekend als hecht. Beleidsmakers kennen de sociale gemeenschap dan ook graag een grote rol toe in het garanderen en verbeteren van de kwaliteit van leven op het platteland: bewoners zijn ‘vooral zelf aan zet om hun omgeving tot een leefbare en beleefbare plek te maken’ (lnv 2004: 20). De dorpsgemeenschap lijkt echter in niets meer op het traditionele beeld van hoe het ooit was. De mensen die van de wieg tot het graf in hetzelfde dorp wonen zijn tegenwoordig een kleine minderheid onder de plattelandsbewoners. Bijna de helft van de plattelandsbewoners heeft zelfs wel eens in stedelijk gebied gewoond (Steenbekkers et al. 2008). Bijna alle plattelandsbewoners hebben de beschikking over een auto en voor werk, boodschappen en vertier komen zij vaak buiten het dorp. In dit onderzoek staat de vraag centraal wat is overgebleven van het hechte dorpsleven waar het platteland bekend om staat en in hoeverre de lokale sociale samenhang bijdraagt aan de leefbaarheid en de sociale vitaliteit van plattelandsgebieden. Dit rapport is het vierde dat verschijnt in het kader van het onderzoeksprogramma de Sociale Staat van het Platteland (ssp). Dit programma wordt in opdracht van het ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit (lnv) uitgevoerd met als doel een monitor te ontwikkelen, waarmee toekomstige sociale ontwikkelingen op het platteland kunnen worden gesignaleerd. Dit rapport sluit in het bijzonder aan bij het tweede rapport binnen het programma: Het beste van twee werelden (Simon et al. 2007). Hierin vertelden plattelandsbewoners over hun leven op het platteland en over hoe zij aankeken tegen de lokale gemeenschap. Het beeld dat zij schilderden is bepaald rooskleurig te noemen. De bewoners geven aan blij te zijn dat de sociale controle minder sterk is geworden, maar roemen de saamhorigheid en hulpvaardigheid: op het platteland kijken mensen nog naar elkaar om. Waar in dit eerdere onderzoek het gezichtspunt van plattelandsbewoners centraal stond, werd in het huidige onderzoek gebruik gemaakt van de kwantitatieve gegevens, die verzameld werden in de enquête Nederlanders over het Platteland 2007 (nop’07). Voor dit databestand werden ruim 2000 respondenten, op het platteland en in de stad, thuis geïnterviewd over een breed scala aan onderwerpen. [...]