Dit boek geeft op een leesbare, populair-wetenschappelijke wijze volledige up-to-date informatie over de levenswijzen van zowel plaagorganismen in de groente- en sierteelt onder glas als van hun natuurlijke vijanden.Bij de biologische bestrijding van plagen met behulp van natuurlijke vijanden is kennis van beide soorten organismen uiterst belangrijk om tot goede resultaten te komen. Dit boek geeft op een leesbare, populair-wetenschappelijke wijze volledige up-to-date informatie over de levenswijzen van zowel plaagorganismen in de groente- en sierteelt onder glas als van hun natuurlijke vijanden.Bij de beschrijving van elk organisme wordt de levenscyclus uiteengezet en wordt het uiterlijk van diverse stadia beschreven en geïllustreerd. Verder worden gegevens over voortplanting, plaagvorming en specifieke gedragseigenschappen vermeld. Ook is informatie opgenomen over van nature voorkomende natuurlijke vijanden en over plagen waartegen geen natuurlijke vijanden bekend zijn.Voor telers, hun medewerkers die belast zijn met de gewasbescherming, toeleveranciers, adviseurs en studenten. Ook verkrijgbaar in het engels: Knowing and recognizing InhoudBIOLOGISCHE BESTRIJDING STAAT NIET STILVOORWOORDINLEIDING1. CLASSIFICATIE VAN INSECTEN EN ANDERE ORGANISMENTaxonomische indeling van organismen: hoofdschemaTaxonomische indeling van organismen: endopterygote insectenTaxonomische indeling van organismen: exopterygote insectenTaxonomische indeling van organismen: mijten2. SPINTMIJTEN EN HUN NATUURLIJKE VIJANDEN SpintmijtenTetranychus urticae / kasspintmijtNatuurlijke vijanden van spintmijtenPhytoseiulus persimilisAmblyseius californicus Feltiella acarisugaStethorus punctillumBiologische bestrijding van spintmijten3. OVERIGE MIJTENBryobia spp.Tenuipalpidae / valse spintmijtenEriophyidae / galmijtenAculops lycopersici / tomatengalmijtTyrophagus spp. / stromijtenTarsonemidae / weekhuidmijtenPolyphagotarsonemus latus / begoniamijtTarsonemus pallidus / cyclamenmijtOribatida / mosmijten4. WITTE VLIEGEN EN HUN NATUURLIJKE VIJANDENWitte vliegenTrialeurodes vaporariorum / kaswittevliegBemisia tabaci / tabakswittevliegVerschillen tussen de diverse stadia van Trialeurodes vaporariorum & Bemisia tabaciAleyrodes proletella & A. lonicerae / koolwittevlieg & aardbeiwittevliegNatuurlijke vijanden van witte vliegenEncarsia formosaEretmocerus eremicus Macrolophus caliginosus Verticillium lecaniiBiologische bestrijding van witte vliegen5. TRIPSEN EN HUN NATUURLIJKE VIJANDENTripsenThrips tabaci / tabakstripsFrankliniella occidentalis / californische tripsThrips fuscipennis / rozentrips Echinothrips americanus Overzicht van belangrijke tripssoortenNatuurlijke vijanden van tripsenAmblyseius cucumeris Amblyseius degeneransHypoaspis spp.Overzicht van belangrijke roofmijtsoortenOrius spp.Orius laevigatus & Orius majusculusOverzicht van belangrijke Orius-soortenVerticillium lecaniiEntomophtherales soortenBiologische bestrijding van tripsen6. MINEERVLIEGEN EN HUN NATUURLIJKE VIJANDENMineervliegenLiriomyza bryoniae / tomatemineervliegLiriomyza trifolii / floridamineervliegLiriomyza huidobrensis / nerfmineervliegChromatomyia syngenesiae / chrysantenmineervlieg Verschillen tussen mineervliegenNatuurlijke vijanden van mineervliegenDiglyphus isaea Dacnusa sibirica & Opius pallipesVerschillen tussen de diverse stadia van Dacnusa sibirica, Opius pallipes & Diglyphus isaeaBiologische bestrijding van mineervliegen7. BLADLUIZEN EN HUN NATUURLIJKE VIJANDENBladluizenMyzus persicae & Myzus nicotianae / groene perzikluis & tabaksperzikluis Aphis gossypii / katoenluisMacrosiphum euphorbiae / aardappeltopluisAulacorthum solani / boterbloemluisOverzicht van belangrijke bladluissoortenNatuurlijke vijanden van bladluizenAphidoletes aphidimyzaCoccinellidae / lieveheersbeestjesHarmonia axyridis / aziatisch lieveheersbeestjeHippodamia convergensOverzicht van belangrijke soorten lieveheersbeestjesGaasvliegenChrysopidae / groene gaasvliegenHemerobiidae / bruine gaasvliegenZweefvliegenEpisyrphus balteatus / dubbelbandzweefvliegSluipwespenAphidius colemaniAphidius erviAphelinus abdominalisHyperparasieten van bladluissluipwespenDendrocerus carpenteriAlloxysta spp.Overzicht van belangrijke sluipwespsoortenInsectpathogene schimmelsBiologische bestrijding van bladluizen8. VLINDERS EN HUN NATUURLIJKE VIJANDENVlindersChrysodeixis chalcites / turkse motLacanobia oleracea / groentenuilMamestra brassicae / kooluilSpodoptera exigua / floridamot Autographa gamma / gammaClepsis spectrana / koolbladrollerDuponchelia fovealisOpogona sacchari / bananenmotCacoecimorpha pronubana / anjerbladroller Overzicht van belangrijke vlindersoortenNatuurlijke vijanden van vlindersBacillus thuringiensis Podisus maculiventrisTrichogramma brassicaeBiologische bestrijding van vlinders9. WOL- DOP- EN SCHILDLUIZEN EN HUN NATUURLIJKE VIJANDENOverzicht wol-, dop- en schildluizenWolluizenPlanococcus citri / citruswolluisPseudococcus affinis / tomatenwolluisPseudococcus longispinus / langstaartwolluisDopluizenCoccus hesperidum / platte dopluisSaissetia coffeae / halveboldopluisParthenolecanium corni / gewone dopluisSchildluizenNatuurlijke vijanden van wol- dop- en schildluizenCryptolaemus montrouzieriLeptomastix dactylopiiBiologische bestrijding van wol-, dop- en schildluizen10. KEVERS EN HUN NATUURLIJKE VIJANDENKeversLeptinotarsa decemlineata / coloradokever Otiorhynchus sulcatus / taxuskeverElateridae / ritnaalden, kniptorrenCoccotrypes dactyliperda / palmzaadkeverNatuurlijke vijanden van de taxuskeverInsectparasitaire aaltjesHeterorhabditis bacteriophora Biologische bestrijding van kevers11. MUGGEN EN VLIEGEN EN HUN NATUURLIJKE VIJANDENMuggen en vliegenSciaridae / varenrouwmuggen Ephydridae / oevervliegenScatella stagnalis Overzicht van verschillende muggen en vliegenNatuurlijke vijanden van muggen en vliegenSteinernema feltiae Hypoaspis spp.Hypoaspis milesHypoaspis aculieferBiologische bestrijding van muggen en vliegen12. WANTSEN EN CICADENWantsenLygocoris pabulinus / groene appelwantsLiocoris tripustulatis / brandnetelwantsLygus rugulipennis / behaarde wants Verschillen tussen schadelijke wantsenCicadenEmpoasca vitis / druivecicade Philaenus spumarius / schuimcicade, spuugbeestje Natuurlijke vijanden van cicadenAnagrus atomus13. OVERIGE SCHADELIJKE ORGANISMENCollembola / springstaarten Formicidae / mierenDermaptera / oorwormenOrthoptera / krekelsPsocoptera / stofluizenDiplopoda / miljoenpotenScutigerella immaculata / wortelduizendpootGastropoda / slakken Isopoda / pissebedden14. WAARNEMENINDEX VAN LATIJNSE EN NEDERLANDSE NAMEN LITERATUUR