Aan de basis van onze opvattingen over de beeldende kunsten liggen in het bijzonder de kunsttheoretische noties die in de Italiaanse Renaissance zijn ontwikkeld. Het is met name in de zogenaamde paragoni, teksten waarin twee of meer kunsten met elkaar worden vergeleken en in een hiërarchische relatie geplaatst, dat opvattingen over kunst op het scherp van de snede worden bediscussieerd. 'De Paragone van Leonardo da Vinci (1452-1519) is de eerste Renaissance-tekst waarin vier kunsten met elkaar worden vergeleken. Leonardo wil in dit traktaat bewijzen dat de schilderkunst de meest waardevolle en belangrijkste kunst is. Hij gebruikt de kenmerken van de andere kunsten voor de bepaling van het bijzondere karakter van de schilderkunst. Al doende geeft Leonardo niet alleen een definitie van de schilderkunst, maar ook zijn ideeën over beeldhouwkunst, muziek en dichtkunst. In Leonardo's Paragone is de discussie over aard en grenzen van de kunsten op zo'n fundamentele wijze gevoerd, dat we tot op heden het vocabulaire gebruiken dat hij heeft uitgewerkt om het specifieke karakter van de verschillende kunsten te omschrijven.

---

Leonardo da Vinci werd geboren op 15 april 1452, in het plaatsje Anchiano, een dorp op 3 kilometer van Vinci (vandaar ‘da Vinci’), vlakbij Florence. Hij was een onwettig kind. Zijn vader – die Leonardo bij een boerenmeisje had verwekt – werkte als notaris en gaf zijn zoon een goede opvoeding. Bastaardkinderen mochten in die tijd geen klassieke studies volgen, dus kon hij ook geen notaris worden. Omstreeks 1467, Leonardo was veertien jaar, stuurde zijn vader hem naar de werkplaats van kunstenaar Andrea del Verrocchio (1435-1488), bij wie Leonardo da Vinci in de leer ging. Al snel bleek dat Da Vinci enorm talentvol was. Tien jaar, tot 1477, bleef Da Vinci werkzaam bij Del Verrocchio. Hierna begon hij voor zichzelf. In 1476 werd Leonardo samen met drie andere jongemannen beschuldigd van sodomie, maar uiteindelijk vrijgesproken, zo blijkt uit gerechtelijke documenten.