Meer info inz. deze uitgave van de Boekenweekgeschenken.
'De veranderde levensomstandigheden hadden hun weerslag op het gebruik van boeken. De brute bezetting door onze oosterburen leidde tot een stagnatie van het (avond-)leven en dus werd de behoefte aan een boek groter. M.A. Reinalda, voorzitter van de Boekenweek-Commissie, meldde anderhalve maand voor de tiende Boekenweek: 'Ja, zelfs in de rijen der boekheidenen dringen we door!'. (...).
De belangstelling voor het geschenk was groot: de oorspronkelijke uitgave - 65.000 exemplaren, 15.000 meer dan in 1940 - werd verhoogd met nog eens 2.220 boeken.
Voor het eerst werd in het geschenk vermeld: aangeboden door uw boekhandelaar', waardoor de eigenlijke schenker (aan de koper) genoemd werd. Het misverstand bestond namelijk dat het boekje een geschenk was van de Vereeniging.
Op 11 februari sloeg de bezetter toe. In het officiële gedeelte van het 'Nieuwsblad', waarin de Vereeniging mededelingen deed, moest Boekenweek-Commissie-voorzitter Reinalda een dag later onthutst meedelen
'dat er moeilijkheden zijn gerezen in verband met het houden van de 19e Boekenweek, (...).
Hoogstwaarschijnlijk omdat één van de samenstellers, Victor van Vriesland, niet-arisch was en omdat de bij-
drage van Clara Eggink zich tegen de bezetter zou keren.
De bezetter tolereerde alleen een tiende Boekenweek als het Duitse boek een gelijkwaardige plaats innam
naast het Nederlandse. (...).
De grootste klap kreeg de Boekenweek-Commisie op 1 maart 1941 te verwerken. Op bevel van de Sicher-
heitspolizei mocht het Boekenweekgeschenk 1941 niet als geschenk gegeven worden. Alle exemplaren moesten onmiddellijk worden ingepakt en en teruggestuurd aan de Veeeniging met de lange naam. (...).
Van de 67.000 teruggevraagde exemplaren kwamen er 45.000 terug; de overige waren de eerste dag van de Boekenweek al uitgereikt. (...).
In publikaties - vooral in N.S.B.kringen - en op de radio - werd gesproken over een 'Joden-Geschenk'.
(Bron: Bakker, Kees de en Arnolds, Herman, DE VIJFTIG BOEKENWEEKGESCHENKEN).