In tijden van nood proberen mensen soms de moeilijkheden de baas te worden door zichzelf te dwingen hun gevoelens en gedachten over de (ellendige) dingen, die zij meemaken, te ordenen en deze vervolgens op papier te zetten.
Hiernaast speelt misschien (onbewust) de gedachte een rol, dat hetgeen zij opschrijven wellicht later van belang zou kunnen zijn zowel voor henzelf als voor het nageslacht.
De meest voor de hand liggende en overzichtelijke manier van noteren is het maken van aantekeningen per dag. Zo ontstaat dan het dagboek.
Een andere wijze van vastleggen is de brief. Het onderhouden van een briefwisseling in oorlogstijd brengt echter meer risico's met zich mee en is daardoor waarschijnlijk minder persoonlijk. Latere geïnteresseerden moeten bovendien, om een zo goed mogelijk inzicht in de situatie te kunnen krijgen, kunnen beschikken over de brieven van alle deelnemers aan de briefwisseling. Veel briefwisselingen zijn echter incompleet.
Het zal niemand verbazen, dat tijdens de Tweede Wereldoorlog veel dagboeken zijn bijgehouden en veel brieven zijn geschreven. Sommige schrijvers noteerden hun ervaringen gedurende de hele oorlog, anderen alleen in tijden van hoogspanning.
Het dagboek, waarvoor deze inleiding is geschreven, is van 5 september 1944 tot en met 25 mei 1945 bijgehouden door mevrouw J.P.M. Janssens (1903). Vanaf 1924 was zij, met een onderbreking van enkele jaren, als verpleegster verbonden aan het Gasthuis Middelburg. In 1963 werd zij gepensioneerd. Voordat zij haar dagboek begon, had zij haar belevenissen steeds neergeschreven in wekelijkse brieven aan haar vader. Doordat echter vanaf september 1944 de postverbindingen stagneerden, kwam er een eind aan deze correspondentie.