Sedert de opkomst van de biologische psychiatrie is er veel veranderd in het denken over de oorzaak van psychiatrische problemen. De rol van intrapsychische factoren, de omgeving en de biologie worden vaak als aparte domeinen behandeld. In dit boek wordt de stelling verdedigd dat een separate indeling in `psyche´, hersenen en omgeving niet langer houdbaar is.
Wat is de positie van de neurowetenschappen, en de biologische psychiatrie in het bijzonder, in het mind-brain debat zoals dat in de huidige philosophy of mind gevoerd wordt?
Onze mentale eigenschappen zoals waarneming en geheugen, maar ook onze emoties zijn gegrond in de biologie van de hersenen. In dit boek wordt betoogd dat dit niet betekent dat de oorzaak ervan eveneens gelegen is in de hersenen. De microstructuur van onze hersenen komt tot stand in dialoog met de omgeving. Een verklaring van het ontstaan van psychopathologie in uitsluitend biologische termen is daarom onhoudbaar. De vraag is dan wat de verhouding is tussen determinisme en vrije wil. Zijn psychiatrische patiënten willoos overgeleverd aan hetgeen de cerebrale machinerie hen dicteert? Of is er ruimte voor het concept van de vrije wil, zonder in metafysisch gespeculeer te vervallen? Is het mogelijk van een vrije wil te spreken die het functioneren van de hersenen beïnvloedt of is dit een illusie? Ook aan deze vraagstukken zal in het kader van psychopathie en verantwoordelijkheid aandacht worden besteed. De auteur beoogt te laten zien dat een dichotomiserend denken niet noodzakelijk is en dat er andere manieren zijn om na te denken over de wijze waarop hersenen, subjectieve beleving, cognities, emoties en de omgeving zich verhouden.
Het boek is bedoeld voor psychiaters, psychologen, filosofen, ethici, theologen en artsen.
De reeks Psychiatrie & Filosofie staat onder redactie van prof.dr. G. Glas.
Over de auteur:
J.A. den Boer is hoogleraar biologische psychiatrie aan de Rijksuniversiteit Groningen.