Paul Tournier’s ideeën over gezondheid en geneeskunde zijn veel beter te begrijpen als men kennis heeft van zijn levensgeschiedenis [1][2]. In 1898 wordt hij geboren te Genève waar zijn vader predikant is in de kathedraal van St. Peter, ooit de standplaats van Johannes Calvijn. Het leven van de jonge Paul neemt tot tweemaal toe een dramatische wending. Als hij drie maanden oud is, sterft zijn vader. Als hij zes jaar oud is overlijdt ook zijn moeder aan wie hij zich na de dood van zijn vader sterk was gaan hechten. Hij wordt verder opgevoed in het huis van een oom en tante. Zij zorgen goed voor hem, maar hij sluit zich af voor de buitenwereld en is mensenschuw.

Op 12-jarige leeftijd vertrouwt hij na het horen van een evangelische preek zijn leven toe aan Jezus Christus en besluit hij arts te worden. Later schrijft hij dat hij dit deed om zich te wreken voor het feit dan zijn moeder, zijn aardse schat, was weggenomen. Als medisch student is hij een geliefd leider en bekwaam debater. Tijdens deze studiejaren ontmoet hij een oudere hoogleraar in de theologie die hem uitnodigt om thuis bij hem te komen praten. Bij hem krijgt hij voor de eerste keer het gevoel dat hij iemand is. In 1924 trouwt Paul Tournier met Nelly Bouvier. Het huwelijk is zeer harmonieus. Hoewel ze besluiten hun huwelijk te bouwen op christelijke basis is religie voor hen meer een onderwerp dan manier van leven.

Na zijn medische opleiding begint hij in 1928 een praktijk in Genève die hij tot 1965 zal uitoefenen. Als hij vier jaar arts is ontmoet hij in 1932 een aantal leden van de Oxford-Groep. Dit is een christelijke beweging die sterk de nadruk legt op persoonlijke geloofsovergave. Deze overgave voltrekt zich tijdens het ‘stil worden voor God’. Verder dienen zonden niet alleen voor God maar ook voor elkaar te worden beleden. Pas dan ‘geneest’ de ziel ten volle. Vooral de gesprekken met een Nederlandse zakenman zijn van groot belang. Deze kent een levend en persoonlijk geestelijk leven waarvan hij de rationeel gelovende Tournier deelgenoot maakt. Hij ontdekt dat alleen overgave leidt tot een echt en levend geestelijk contact, ook met de medemens. Het betekent het einde van zijn intellectualistische debatten.

Aanvankelijk houdt hij zijn nieuwe inzichten en zijn dokterspraktijk nog gescheiden. Overdag is hij vaktechnicus, ’s avonds nodigt hij mensen bij hem thuis uit om te komen praten. Hij ervaart daarbij het belang van zijn eigen geestelijke leven en de invloed daarvan op patiënten. In 1937 schrijft hij al zijn patiënten een brief waarin hij meedeelt dat hij zijn praktijk vanuit zijn nieuwe inzichten gaat voortzetten. Hij legt uit dat hij bij de behandeling van hun lichamelijke kwalen ook hun diepere persoonlijk problemen zal gaan betrekken. Zijn streven zou zijn het herstellen van de eenheid van de hele persoon door medische kennis te combineren met kennis van de psychologie en het Woord van God.

Kort daarop verschijnt zijn eerste boek: Médicine de la personne dat later in het Nederlands vertaald wordt als Radicale therapie. Daarin zet hij zijn ideeën voor een breder publiek uiteen. Omdat het zo fundamenteel is voor het denken van Tournier vat ik het straks kort samen. Vanaf 1947 is Tournier behulpzaam bij de oprichting van een groep die tot doel heeft de ideeën over radicale therapie in de praktijk te brengen. Ze kwamen bijeen in Chateau de Bossey en worden vanaf die tijd de Bossey-groep genoemd. In de loop der jaren publiceerde Paul Tournier diverse boeken die in vele talen worden vertaald, waaronder het Nederlands: Bijbel en geneeskunde (1951), De sterken en de zwakken (1953), Ons masker en wij (1955), Schuld en schuldgevoelens (1958), Huwelijksmoeilijkheden (1962) en De weg uit de eenzaamheid (1964).