— Thematisch pakket over suïcide, sociologie, psychiatrie en psychologische duiding.


ʚɞ Beschrijvingen ʚɞ

1. Kruijt, C.S. ʚɞ Zelfmoord. Statistisch-sociologische verkenningen
Van Gorcum & Comp. N.V., Dr. H. J. Prakke & H. M. G. Prakke, Assen
960, 1e druk, [4], 482[1] blz., zwartlinnen uitgeversband met gouden rugtitel en stofomslag
༺༺༻ ʚɞ ༺༺༻
— Onderste rugeinde een klein stootplekje, verder schoon gave en kleurvast band. Bladzijden schoon gaaf en wit. Stofomslag sleets (Rafelranden)
— Nr. 32 uit de serie Bouwstenen voor de kennis der maatschappij.

Tekstfragment

Zelfmoord
Statistisch-sociologische verkenningen

De auteur benadert in deze studie het zelfmoordverschijnsel van de sociologische zijde. Dit betekent, dat gepoogd is te achterhalen welke factoren in het maatschappelijk leven de hoogte van de zelfmoordfrequentie beïnvloeden. Vragen als: „waarom heeft de ene sociale categorie een hoog, de andere een laag zelfmoordcijfer”, of „waarom variëren de zelfmoordcijfers, gezien naar tijd en plaats”, komen hier aan de orde.

De schrijver heeft vooral aandacht besteed aan de dynamische aspecten van de zelfmoord. Bij bestudering van Nederlandse en internationale gegevens over de laatste halve eeuw, komt naar voren, dat in tijden van snelle en ingrijpende structurele wijzigingen in de samenleving, een toeneming van het relatieve aantal gevallen van zelfmoord valt waar te nemen. Uit de daling in de twintigste eeuw van de cijfers van de voornaamste landen binnen de westerse cultuurkring zou dan ook de conclusie kunnen worden getrokken, dat onze moderne geürbaniseerde wereld naar een nieuw evenwicht aan het groeien is, na de ontwrichting, die in de vorige eeuw door de industriële revolutie en snelle verstedelijking werd veroorzaakt. Anders staat het met de tot voor kort nog overwegende agrarische samenlevingen, die zich thans in een fase van overgang bevinden. Deze geven een sterke stijging der zelfmoordfrequenties te zien, hetgeen wijst op de aanwezigheid van sterke spanningen binnen deze samenlevingen.

Bijzondere aandacht wijdt de auteur aan het verschijnsel, dat in tijden van laagconjunctuur

Tekstfragment

Vervolg van voorflap

gewoonlijk een stijging der zelfmoordcijfers optreedt, terwijl tijden van oorlog in vele landen daarentegen met een daling der zelfmoordfrequentie gepaard gaan. De tragische zelfmoordepidemie in de meidagen van 1940, toen velen uit angst voor de Duitse bezetter een einde aan hun leven maakten, krijgt in dit geheel een aparte behandeling.

Naast veranderingen van de zelfmoordcijfers in-de-tijd-gezien, onderwerpt de auteur ook de geografische spreiding van de zelfmoord in ons land aan een nauwgezette studie, waarbij de bijzonder sterke invloed van de godsdienst op het zelfmoordniveau naar voren komt. Een verschil in zelfmoordfrequentie tussen overwegend protestantse en overwegend rooms-katholieke gebieden treedt hierbij duidelijk aan het licht.

Niet alleen ten aanzien van de samenleving worden fasen van overgang gekenmerkt door een toeneming van het aantal zelfmoorden, maar ook in het leven van de individuele mens zijn bepaalde „overgangstijdperken” aan te wijzen, waarbij een versterking der zelfmoordneiging valt waar te nemen.

De auteur behandelt in dit verband o.a. het verschijnsel van de „adolescentietop”, een fenomeen dat tot nu toe in de zelfmoordliteratuur onopgemerkt is gebleven.

Hoewel de schrijver de problemenreeksen hoofdzakelijk van het sociologische gezichtspunt uit benadert, heeft hij, waar mogelijk, ook de resultaten van het psychologische zelfmoordonderzoek in zijn beschouwingen betrokken. Hierdoor bestrijkt het werk een zeer breed veld en het moet dan ook niet alleen van betekenis worden geacht voor sociologen en maatschappelijke werkers, maar evenzeer voor psychologen en medici, terwijl ook pedagogen en theologen er met vrucht gebruik van kunnen maken.
ʚɞ ༺༺༻
Tekstfragment

Nr. 32 uit de serie Bouwstenen voor de kennis der maatschappij
onder redactie van Dr. P. J. Bouman en Dr. Sj. Groenman Hoogleraren te Groningen en Utrecht, Leiden
en Dr. J. A. Ponsioen Staflid Institute of Social Studies te ’s-Gravenhage
༺༺༻ ʚɞ ༺༺༻


2. Speijer, N. ʚɞ Het zelfmoordvraagstuk. Een samenvattend overzicht van de verschillende aspecten van de zelfmoord
Van Loghum Slaterus, Arnhem
1969, 1e druk, 380 blz., originele zwartlinnen uitgeversband met gouden rugtitel en stofomslag
Band schoon gaaf en kleurvast. Bladzijden schoon gaaf en wit. Stofomslag sleets (vergeeld en een paar scheurtjes). Een stevig gebonden aantrekkelijk exemplaar.
ʚɞ ༺༺༻

Inhoud

Woord vooraf ..... 11

I Terminologie ..... 13
1.1. Inleiding ..... 13
1.2. De woorden zelfmoord en suicide ..... 13
1.3. Classificatie, motief en oorzaak ..... 15
1.4. Wat verstaat men onder zelfmoord ..... 20
1.5. Zelfmoord bij dieren ..... 26
1.6. Vaktermen ..... 26
1.7. Slotbeschouwing ..... 28

II Geschiedenis van de zelfmoord ..... 29
2.1. Inleiding ..... 29
2.2. Zelfmoord bij primitieve volken ..... 31
2.3. Zelfmoord in enige oosterse landen ..... 36
2.3.1. In India ..... 36
2.3.2. In China ..... 38
2.3.3. In Japan ..... 39
2.3.4. In Arabië ..... 40
2.4. Zelfmoord in de joodse geschiedenis ..... 41
2.5. De zedelijke waardering van de zelfmoord bij de Grieken ..... 51
2.6. De zedelijke waardering van de zelfmoord bij de Romeinen ..... 53
2.7. Het Christendom en de houding tegenover de zelfmoord ..... 54
2.8. De invloed van de Renaissance op de zedelijke waardering van de zelfmoord ..... 57
2.8.1. Algemene opmerkingen ..... 57
2.8.2. In Frankrijk ..... 57
2.8.3. In Duitsland ..... 59
2.8.4. In Engeland ..... 61
2.8.5. In Zweden ..... 62
2.8.6. In Italië ..... 62
2.8.7. In Nederland ..... 63
2.9. De 19de eeuw ..... 65
2.10. Slotbeschouwing ..... 67

III Zelfmoord en de wet ..... 69
3.1. Inleiding ..... 69
3.2. De geschiedenis van de wettelijke bepalingen met betrekking tot de zelfmoord ..... 69
3.2.1. Inleiding ..... 69
3.2.2. De Grieken ..... 70
3.2.3. De Romeinen ..... 71
3.2.4. Het Christendom en de Middeleeuwen ..... 72
3.2.5. In Frankrijk ..... 73
3.2.6. In Duitsland ..... 73
3.2.7. In Oostenrijk ..... 75
3.2.8. In Engeland ..... 75
3.2.9. In de Verenigde Staten van Noord-Amerika ..... 76
3.2.10. In Nederland ..... 77
3.3. Het bijgeloof van de zelfmoord ..... 80
3.4. Het verband tussen zelfmoord, moord en misdaad ..... 82
3.4.1. Moord en zelfmoord ..... 82
3.4.2. Zelfmoord na moord ..... 85
3.5. Zelfmoord bij gevangenen ..... 86
3.5.1. Zelfmoord bij gevangenen ..... 86
3.5.2. Automutilatie bij gevangenen ..... 87
3.6. Het simuleren van zelfmoord ..... 88
3.6.1. Om moord te verheimelijken ..... 88
3.6.2. Om ontoerekenbaar verklaard te worden ..... 88
3.6.3. Om chantage te plegen ..... 88
3.6.4. Om natuurlijke dood te verheemelijken ..... 88
3.6.5. Om ongeval te verheemelijken ..... 88
3.7. Het dissimuleren van zelfmoord ..... 89
3.8. Zelfmoord na ongeval ..... 89
3.9. Zelfmoord, ongeval of misdaad ..... 90
3.9.0. Inleiding ..... 90
3.9.1. Auto-ongelukken als zelfmoord ..... 90
3.9.2. Abortus als schijnbare zelfmoord ..... 90
3.9.3. Perversies en schijnbare zelfmoord ..... 90
3.9.4. Dissimuleren van zelfmoord ..... 91
3.9.5. Simuleren van zelfmoord ..... 92
3.9.6. Euthanasie ..... 92
3.10. De indirecte zelfmoord ..... 93
3.11. Dubbelzelfmoord, familiezelfmoord en ‘erweiterte’ zelfmoord ..... 94
3.11.1. Dubbelzelfmoord ..... 94
3.11.2. Familiezelfmoord ..... 95
3.11.3. ‘Erweiterte’ zelfmoord ..... 96
3.12. Zelfmoord en levensverzekering ..... 97
3.13. Slotbeschouwing ..... 98

IV Sociologische beschouwing van het zelfmoordprobleem ..... 99
4.1. Inleiding ..... 99
4.2. Wie pleegt zelfmoord ..... 106
4.2.1. Algemene frequentie ..... 106
4.2.2. Nationaliteit en ras ..... 108
4.2.3. Geslacht ..... 114
4.2.4. Beroep ..... 116
4.2.4.1. Beroep ..... 116
4.2.4.2. Militairen ..... 119
4.2.4.3. Oorlog ..... 120
4.2.5. Burgerlijke staat ..... 120
4.2.6. Leeftijd ..... 122
4.2.6.1. Leeftijd ..... 122
4.2.6.2. Jeugdigen (en kinderen) ..... 123
4.2.6.3. Studenten ..... 125
4.2.6.4. Oude lieden ..... 126
4.2.7. Godsdienst ..... 127
4.3. Waarmee wordt de zelfmoord gepleegd ..... 129
4.3.1. Rangorde der middelen ..... 129
4.3.2. Rangorde der middelen naar geslacht ..... 130
4.3.3. Succes van het middel ..... 131
4.3.4. De verschillende middelen ..... 131
4.3.5. Wijze van gebruik ..... 133
4.3.6. Verband tussen het middel en het beroep of de ziekte ..... 134
4.3.7. Gecombineerde middelen (gecombineerde zelfmoord) ..... 134
4.3.8. Psychologische betekenis van het middel ..... 135
4.3.9. Volgorde der middelen in Nederland ..... 135
4.3.10. Zelfverminking ..... 135
4.4. Waar vindt de zelfmoord plaats ..... 137
4.4.1. Inleiding ..... 137
4.4.2. Stad en platteland ..... 137
4.4.3. Bepaalde plaatsen ..... 139
4.5. Wanneer wordt de zelfmoord gepleegd ..... 139
4.5.1. Maand ..... 139
4.5.2. Dag en uur ..... 142
4.5.3. Klimaat ..... 142
4.6. Waarom vindt de zelfmoord plaats ..... 143
4.6.1. Motief ..... 143
4.6.2. De rol van de sexualiteit ..... 145
4.6.3. De betekenis van het spel ..... 145
4.6.4. De conjunctuur ..... 145
4.7. Slotbeschouwing ..... 146

V De zelfmoordpoging ..... 147
5.1.1. Definitie
5.1.2. Ernst van de poging
5.1.3. Fouten in de statistiek
5.1.4. Geschiedenis van de literatuur over de zelfmoordpoging
5.1.5. Twee populaties: zelfmoord en zelfmoordpoging
5.2. Wie doet een zelfmoordpoging
5.2.1. Frequentie
5.2.2. Geslacht
5.2.3. Beroep
5.2.4. Burgerlijke staat
5.2.5. Leeftijd
5.2.5.1. Volwassenen
5.2.5.2. Jeugdigen
5.2.5.3. Ouderen
5.2.6. Godsdienst
5.3. Waarmee wordt de zelfmoordpoging gedaan
5.3.1. Volgorde der middelen
5.3.2. Verschillende middelen
5.3.3. Succes van de poging
5.3.4. Recidive
5.4. Waar vindt de zelfmoordpoging plaats
5.5. Wanneer vindt de zelfmoordpoging plaats
5.5.1. Maand
5.5.2. Dag en uur
5.5.3. Klimaat
5.6. Waarom vindt de zelfmoordpoging plaats
5.7. Slotbeschouwing

VI De suicidant en zijn lichamelijke toestand
6.1. Inleiding
6.2. Pathologische anatomie
6.3. Lichamelijke ziekten
6.4. Bloeddruk, bloedgroep, lichaamsbouw
6.5. Wijze van uitvoering en ziekte
6.6. Lokalisatie van de zelfmoordneiging
6.7. Slotbeschouwing

VII De suicidant en zijn psychische toestand
7.1. Inleiding
7.2. De psychiatrische doctrine
7.2.1. Geschiedenis
7.2.2. Erfelijkheid
7.2.3. Normaal of abnormaal
7.3. De zelfmoord en de zelfmoordpoging bij psychotici
7.3.1. De melancholie ..... 196
7.3.2. De schizofrenie ..... 198
7.3.2.1. Gruwelijke methoden van zelfmoord ..... 201
7.3.3. De epilepsie ..... 202
7.3.4. De dementieprocessen ..... 203
7.3.5. Andere psychosen ..... 203
7.3.6. De psychiatrische inrichting en de zelfmoord ..... 204
7.4. De zelfmoord en zelfmoordpoging bij niet-psychotici ..... 204
7.4.1. De normale mens ..... 209
7.4.2. De neurotische mens ..... 212
7.4.3. De psychopathische mens ..... 212
7.4.4. De zwakzinnige mens ..... 213
7.4.5. Homosexualiteit en zelfmoord ..... 214
7.4.6. Ongeval of zelfmoord en perversies ..... 214
7.4.7. Zelfmoordepidemieën ..... 218
7.4.8. Zelfmoordclubs ..... 219
7.5. Zelfmoord en alcohol ..... 224
7.6. Slotbeschouwing ..... 226

VIII Psychologische beschouwingen ..... 226
8.1. Inleiding ..... 226
8.2. Analytische opvattingen ..... 227
8.2.1. Freud ..... 227
8.2.2. Neo-freudianen ..... 235
8.2.2.1. Inleiding ..... 235
8.2.2.2. Horney ..... 236
8.2.2.3. Sullivan ..... 237
8.2.3. Menninger ..... 238
8.2.4. Speijer ..... 239
8.2.5. Adler ..... 245
8.2.6. Jung ..... 246
8.2.7. Symboliek van het zelfmoordmiddel ..... 248
8.3. Niet-analytische opvattingen ..... 249
8.3.1. Stengel ..... 249
8.3.2. Andics ..... 251
8.3.3. Leonard ..... 253
8.3.4. Meerloo ..... 255
8.3.5. Deshaies ..... 256
8.3.6. Shneidman & Farberow ..... 257
8.3.7. Andere meningen ..... 258
8.4. Chronische en focale zelfmoord w.o. automutilatie en ongelukken ..... 258
8.5. Psychologische tests ..... 261
8.6. Het probleem van de dood ..... 262
8.7. Slotbeschouwing ..... 265
༺༺༻ ʚɞ ༺༺༻

suïcidologie, maatschappijanalyse, secularisatie, crisisdynamiek, religieverschil, urbanisatie, laagconjunctuur, oorlogsjaren, adolescentietop, verstedelijking, spanningen, cultuurkring