Op titel, schutbladen en sneden roestig; op sneden vuil en beduimeld, enkele bladzijden ezelorig; op sneden lichte roestspetjes; verder schone en gave exemplaren, egaal licht vergeeld, licht verschoten respectievelijk onverkleurd.
༺༺༻ ʚɞ ༺༺༻

— Drie uitgaven over Nederland, Duitsland en de Tweede Wereldoorlog vanuit beleidsgeschiedenis, oorlogsdocumentatie en biografische geschiedschrijving.

ʚɞ Beschrijvingen ʚɞ

1. Neuman, H.J. ʚɞ Impasse te Londen. Nederlands veiligheidsbeleid 1940-1945
Veen, Utrecht
1990, 1e druk, 302 blz., paperback
Op de titel en schutbladen en sneden roestig. Bladzijden schoon gaaf en egaal licht vergeeld.
ʚɞ ༺༺༻
Over de inhoud

1. Wat kosten de rozen? 7
2. Een landerig gevoel 19
3. Terug in de geschiedenis 25
4. Als katten in een vreemd pakhuis 37
5. Onvrede in de tent 49
6. Engelands voornaamste bondgenoot 57
7. Rekrutering op vreemde bodem 64
8. De oorlog in de lucht 76
9. Dijxhoorn treedt terug 84
10. Onderhandelen met Japan 93
11. Operatie Barbarossa 103
12. Aanval op Indië 113
13. Amerika als bondgenoot 131
14. Colombo 140
15. Australië 155
16. Rusteloze jonge mensen 168
17. Generale Staf blaast reveille 183
18. De Peking-connectie 191
19. Geen tweede Java-oorlog 203
20. Plannen voor na de oorlog 213
21. De eerste fase 222
22. De oorlogskreet van de Choctaws 232
23. Een halve bevrijding 240
24. Vóór de maïs weer vrucht draagt... 256
25. In Brits vaarwater 264
Noten 274
Verantwoording 280
Afkortingen 287
Personenregister 289
ʚɞ ༺༺༻

Tekstfragment

Hoeveel aanzien genoot nu eigenlijk de Nederlandse regering-in-ballingschap bij de geallieerden in de Tweede Wereldoorlog? Formeel gesproken maakte ze ongetwijfeld deel uit van de coalitie die eerst Duitsland versloeg en daarna Japan. Maar werd ze ook aanhoudend voor vol aangezien?

In Impasse te Londen maakt H.J. Neuman gebruik van heel wat klein-menselijke details, anekdotes, biografisch materiaal en zorgvuldig bewaarde archieven om aan te tonen dat de werkelijkheid vaak nogal verschilde van het officiële beeld. Nederland stond zelden vooraan in de rij.

In dit boek komen onder meer aan de orde: de moeite die het menige minister kostte om afstand te doen van neutralistische gewoonten; krampachtige pogingen van Nederland om erkend te worden als een van de bijna-groten; de ontnuchtering die optrad, vooral na de val van Java; de competitiestrijd en het gekibbel.

Het rekruteren van een aanzienlijke legermacht in de vrije wereld werd geen overweldigend succes. Ten slotte ging één doelstelling al het andere overheersen: hoe zou Nederland, onder andere met behulp van sceptische bondgenoten, de middelen bijeen kunnen schrapen om iets van zijn oude positie in het voormalige Indië te kunnen herstellen?

H.J. Neuman (1926) kreeg landelijke bekendheid als commentator voor radio en televisie. Sinds 1983 is hij directeur van het Nederlands Instituut voor Internationale Betrekkingen ‘Clingendael’. Van 1984 tot 1987 doceerde hij als bijzonder hoogleraar aan de Katholieke Universiteit te Nijmegen de naoorlogse geschiedenis van het internationale veiligheidsbeleid.
༺༺༻ ʚɞ ༺༺༻

2. Barnouw, N.D.J.; Last, Dick van Galen; Houwink ten Cate, J. Th. M.; Keizer, M. de; Romijn, P.; Smit, J.; Somers, E. L. M.; Stroom, G. P., van der
Oorlogsdocumentatie ’40-’45. Jaarboek van het Rijksinstituut voor Oorlogsdocumentatie 1989
De Walburg Pers
1989, 1e druk, 251 blz., paperback
Op de sneden vuil/beduimeld. Bladzijden gaaf schoon en egaal licht verschoten. Paar bladzijden linksonder ezelorig. Geïllustreerd met zwartwit foto’s.
ʚɞ ༺༺༻

Over de inhoud

De redactie
Ten geleide 7

J. Th. M. Houwink ten Cate
‘Het jongere deel’. Demografische en sociale kenmerken van het jodendom in Nederland tijdens de vervolging 9

C. J. F. Stuldreher
De Nederlandse Staat en de opsporing van de gedeporteerde joden 67

Connie Kristel
‘De moeizame terugkeer’. De repatriëring van de Nederlandse overlevenden uit de Duitse concentratiekampen 77

C. H. Wiedijk
De ‘Apollohalrede’ van Koos Vorrink op 27 april 1946. Een benadering van de oorspronkelijke tekst 101

L. de Jong
Twee gesprekken met Gertrud Seyss-Inquart, Salzburg, 30 september 1952 127

N. K. C. A. in ’t Veld
De ‘Historikerstreit’. Een interview met Hans Mommsen 148

DE VASTE RUBRIEKEN

Het foto-essay
René Kok
Het bezoek van Mussert aan Dachau 162

Het recensie-artikel
Dick van Galen Last
Literatuuroverzicht 1982-1989 178
ʚɞ ༺༺༻

Tekstfragment

Dit jaarboek van het Rijksinstituut voor Oorlogsdocumentatie bevat bijdragen van medewerkers van het instituut, maar ook van auteurs die niet aan het instituut zijn verbonden.

De stelling dat de arme joden in Nederland aanwijsbaar meer kans hadden op deportatie dan de rijke joden wordt door J. Th. M. Houwink ten Cate in een uitgebreide cijfermatige analyse bestreden. Een andere medewerker van het instituut, C. J. F. Stuldreher, besteedt aandacht aan het enorme probleem dat de Nederlandse Staat na de oorlog had om het lot van iedere gedeporteerde jood te achterhalen.

In ‘De moeizame terugkeer’ gaat Connie Kristel na waaraan het te wijten is dat voor veel Nederlandse overlevenden uit de kampen de ontvangst bij terugkeer in Nederland zeer pijnlijk was. Verder is de door dr. C. H. Wiedijk gereconstrueerde tekst van de Apollohalrede van Koos Vorrink opgenomen. Daarin poogde deze de infame aanvallen te pareren van politieke tegenstanders in het verkiezingsjaar 1946 op zijn houding in de bezettingstijd. Ook vindt men in het jaarboek twee interviews die dr. L. de Jong in 1952 heeft afgenomen aan de vrouw van Reichskommissar Seyss-Inquart. In een recent vraaggesprek met de bekende Duitse hoogleraar Hans Mommsen kijkt dr. N. K. C. A. in ’t Veld terug op de ‘Historikerstreit’ die de gemoederen van vooral Duitse historici de afgelopen jaren sterk beroerde.

Vaste rubrieken van Oorlogsdocumentatie ’40-’45 zijn een foto-essay (in dit jaarboek gewijd aan Musserts bezoek aan Dachau); een artikel waarin de belangrijkste recente studies over de Tweede Wereldoorlog worden besproken; een verslag van de werkzaamheden van het instituut door de directeur en een beschouwing over een belangwekkend archief van het instituut (in dit jaarboek over het omvangrijke NSB-archief). Met de inventarisatie van het lopend onderzoek wordt een handreiking geboden aan hen die zich op de hoogte willen stellen van de jongste stand van zaken op het gebied van de geschiedenis van de Tweede Wereldoorlog.
༺༺༻ ʚɞ ༺༺༻

3. Olink, Hans ʚɞ Nico Rost. De man die van Duitsland hield. Een biografische schets
Nijgh & Van Ditmar, Amsterdam
1997, 1e druk, 299 blz., paperback in blauwe omslag met zwartopdruk en een stofomslag met geel grijs en bruinopdruk
Op de sneden lichte roestspetjes. Bladzijden schoon gaaf en onverkleurd.
ʚɞ ༺༺༻

Over de inhoud

7 Een literaire vlucht

14 1933 ‘Onze arm is lang, zeer lang’
Een anonieme brief • Aan marmeren tafeltjes • Russische ontmoetingen • De razende reporter • Een verdanst huwelijk • Literaire tinnef • Onrustige nachten • De brouwerij van Oranienburg

65 1945 ‘Bevrijd van de angst voor de Dood’
In onze zin • Nietszeggende schrijvers • Dorp der dwazen • Het Spaanse experiment • Het geval Last • Woelarbeid • Vuile jood • De Lage Landen • Innere Emigration • De nieuwe Prometheus

134 1951 ‘Ik sta voor honderd procent achter jullie’
Voor ons • Ardense legenden • Louis Paul Boon • Goethe in Dachau • Naar het beloofde land • Een Amerikaanse agent? • De val • Gebrek aan zelfkritiek

197 Epiloog ‘Nog tot elke verontwaardiging in staat’
Grote eenvoud • Een flinke opdonder • De bruggenbouwer • Vergeten is schuld • Tegenover de anderen • De wereld is armer geworden

241 Noten
275 Bibliografie & verantwoording
Oorspronkelijk werk van Nico Rost • Vertalingen, inleidingen en samenstellingen door Nico Rost • Pseudoniemen van Nico Rost • Secundaire literatuur • Archieven • Geïnterviewden
291 Personenregister
ʚɞ ༺༺༻

Tekstfragment

Hij vertaalde Berlin Alexanderplatz, hij zat al in 1933 gevangen in het concentratiekamp Oranienburg, en hij schreef het imposante oorlogsdagboek Goethe in Dachau. Hij kwam tot driemaal toe op onzachtzinnige wijze in aanraking met een Duits regime – twee keer met de Gestapo, een keer met de Stasi – en toch bleef hij van Duitsland houden.

Nico Rost (1896-1967), journalist, vertaler en literator, was kind aan huis in het Romanisches Café in het Berlijn van de Weimar Republiek. Op die internationale ontmoetingsplaats van Europese intellectuelen en kunstenaars leerde hij de grote Duitse schrijvers kennen, die hij vervolgens in Nederland introduceerde. Sinds zijn eerste uitwijzing stelde Rost zijn leven in dienst van het antifascisme en zette hij zich in voor gevluchte Duitse schrijvers. Als geheim lid van de communistische partij was hij in de jaren dertig actief in België, waarbij hij zich soms fanatiek mengde in partijpolitieke discussies.

Na de Tweede Wereldoorlog werd Rost als een held binnengehaald in de jonge DDR. Het liep uit op een desillusie. Hij werd uitgewezen en trok zich terug in Nederland. Een van zijn laatste publicaties aldaar was De vrienden van m’n vader, een portret van de voormalige joodse gemeenschap in zijn geboortestad Groningen.

Hans Olink volgde de sporen van Rost in West- en Oost-Duitsland, Zwitserland, Tsjechië, België en Nederland. Zo ontstond een schets van een geëngageerd reporter en letterkundige, voor wie het contact met Duitsland en zijn literatuur een levensnoodzaak was.
ʚɞ ༺༺༻

Tweede Wereldoorlog, bezetting, oorlogsgeschiedenis, ballingschap, archieven, biografie, intellectuelen, Duitsland, antifascisme, oorlogsdocumentatie, Indië, geschiedschrijving