Rugeinden licht gestoten tot kleine schaafplekjes aan rug en randen; verder schone, gave en overwegend witte of nauwelijks verschoten bladzijden.

༺༺༻ ʚɞ ༺༺༻
Over dit pakket
Drie beschouwende boeken over moderne kunst en kunsttheorie — schilderkunst, architectuur en de ideeën achter moderne kunstpraktijk.
Ze laten zien hoe kunstenaars en denkers in de 20e eeuw nadenken over vorm, beeld en de rol van kunst in de moderne cultuur.

ʚɞ Beschrijvingen ʚɞ

1. Gevers, Ine ʚɞ Janus de Winter de schilder mysticus
— Ine Gevers
— 1985, 1e druk, 172 blz., paperback
— Rugeinden licht gestoten. Bladzijden schoon gaaf en nauwelijks verschoten.

ʚɞ ༺༺༻
Voorwoord 6
Verantwoording 7

I Ontwikkeling naar het expressionisme
1905-1916 9
Eerste aanzetten 1905-1915 9
Belangrijke contacten 1905-1916 20
Invloeden van Kandinsky en het Duitse expressionisme 31
Kunsttheoretische invloeden 40
De kritiek van De Winter op Kandinsky 41

II Hoogtepunt van de expressionistische periode
De eenmanstentoonstelling in het Stedelijk Museum in Amsterdam, juli 1916 46
Aura-Portretten en gedachtevormen 47
Sensitieve composities en muzikale impressies 57
Demonische sferen 64
Het ‘Kreis-werk’ van Van Eeden en Borel 69
Mediamieke inspiratie 71
Het belang van het onbewuste 73
De Winters reactie op de kritiek 78
De ‘De Winter-kwestie’: scheiding tussen de bewusten en de intuïtieven 80

III Intermezzo: de winter en de architectuur 84

IV Een periode van zoeken
1916-1930 88
De Winter in Utrecht 1916-1918 88
De invloed van Albert Plasschaert
1916-1918 91
Stilistische veranderingen en een nieuw onderwerp:
van demonisch naar hogere mystiek 94
De Winter en de Chinese kunst 103
De Winter en Van Gogh 111
Onzuivere drijfveren 1918 113
Plotselinge verandering van interesse
1918-1919 117
Weinig vernieuwing en herhaling van oude onderwerpen 1920 118
Crisisjaren 1921-1926 124
Parijs 1927-1929 129

V Het ‘realisme’ van Janus de Winter
1930-1952 132
Fantastische ideeën in een traditioneel jasje 132
Het laatste woord is aan De Winter 139

Noten 143
Bijlage I 166
Bijlage II 167
Register 168
Dankwoord 171
Fotoverantwoording 172
ʚɞ ༺༺༻

Tekstfragment

De Utrechtse schilder Janus de Winter (1882-1951) was een van de eersten in Nederland, die in navolging van de Duits-Russische expressionist Wassily Kandinsky de stap van figuratieve naar abstracte kunst zette. Zijn werk genoot in de periode 1916-1918 bekendheid; daarna richtte hij zich steeds meer naar de wensen van het publiek om het verworven succes te consolideren en verdween, behalve in zijn geboortestad Utrecht, uit het zicht. Wie zijn leven en werk bestudeert, krijgt niet alleen inzicht in zijn mystiek-getinte kunsttheorieën, naar aanleiding waarvan zijn schilderijen en visioenen te interpreteren zijn, maar ook in het Nederlandse culturele klimaat uit de eerste decennia van de twintigste eeuw, waarin de belangstelling voor het occulte een nieuw hoogtepunt bereikte. Men interesseerde zich voor spiritisme, theosofie en de oosterse kunst en wijsbegeerte. De Winter geeft bovendien als intuïtief-schilder interessante aanknopingspunten met de opkomst van de psychoanalyse van Freud en de populariteit van het onbewuste bij kunstenaars en schrijvers. Janus de Winter was een gedreven persoonlijkheid, die met zijn wonderlijke en vaak bizarre denkbeelden en fantasieën velen beïnvloedde en inspireerde, zoals de schilder-dichter Theo van Doesburg, de schrijver Frederik van Eeden, Henri Borel en Henny Marsman, en musici als Willem Pijper en Henri van Goudoever. Toch is dit niet het verhaal van een succesvol en geslaagd kunstenaar, maar van een middelmatig schilder, die ondanks zijn boeiende inzichten en indrukwekkende uitstraling, in zijn ambities verstrikt raakte en langzaam vergeten werd.
༺༺༻ ʚɞ ༺༺༻

2. Willink, Carel ʚɞ De schilderkunst in een kritiek stadium
— Peter van der Velden, uitgever, Amsterdam
— 1981, 2e druk, 101[1] blz., paperback
— Omslag licht beduimeld. Bladzijden schoon gaaf en wit. Geïllustreerd met zwartwit en kleurenafbeeldingen.
ʚɞ ༺༺༻

Over de inhoud

Voorwoord 7
A. C. Willink: De schilderkunst in een kritiek stadium 9
W. F. Hermans: De lange broek als mijlpaal in de cultuur 59
Willink over Willink 87
Epiloog 97
Lijst van afbeeldingen 101
ʚɞ ༺༺༻

Tekstfragment
Carel Willink – 80 jaar – is de bekendste nog levende schilder van Nederland. In 1950 publiceerde hij het thans gezochte boek De schilderkunst in een kritiek stadium, waarin hij zijn ideeën over moderne schilderkunst uiteenzet, en dat heden ten dage nog niets aan betekenis en zeggingskracht heeft ingeboet en volgens Willink nu zelfs actueler is dan destijds.

Deze herdruk bevat tevens het essay ‘De lange broek als mijlpaal in de cultuur’ van W. F. Hermans uit 1951, waarin hij Willink bijvalt in zijn kritiek op de ‘experimentelen’. Een korte epiloog van Carel Willink sluit dit boek af, dat is verluchtigd met kleurenillustraties van toonaangevende en karakteristieke Willink-werken.
༺༺༻ ʚɞ ༺༺༻

3. Büller, Lenneke; Oudsten, Frank den ʚɞ Alle bouwen is geen beelden
— Haags Gemeentemuseum
— 1983, 1e druk, 29[2] blz., brochure in grijspapieren omslag met zwart-wit-rode opdruk
— Omslag aan de rug en randen kleine schaafplekjes. Zie foto. Bladzijden schoon gaaf en wit.
ʚɞ ༺༺༻

inhoud

citaat / de strijd om de nieuwe stijl 6
kommentaar / inleiding 7
kommentaar / mondriaan 8
kommentaar / de nieuwe beelding 9
kommentaar / de nieuwe beelding in de architectuur 10
kommentaar / schilderkunst en architectuur 11
citaat / de betekenis van de kleur 12
citaat / van doesburg in duitsland 13
kommentaar / van doesburg in duitsland 14
citaat / alle bouwen is geen beelden 15
citaat / stijltentoonstelling parijs 16
kommentaar / stijltentoonstelling parijs 17
kommentaar / tot een beeldende architectuur 18
kommentaar / stijltentoonstelling, reactie mondriaan 19
citaat / dynamisch hoofdstuk 20
kommentaar / van doesburg versus mondriaan 21
kommentaar / van compositie tot contra-compositie 22
citaat / elementarisme 23
kommentaar / 10 jaar stijl 24
citaat / architectuurkritiek 25
kommentaar / weissenhofsiedlung - aubette 26
citaat / aubette 27
kommentaar / nabeschouwing 28
kommentaar / meudon - art concret 29
ʚɞ ༺༺༻

Tekstfragment

het script van de audiovisuele presentatie
alle bouwen is geen beelden
theo van doesburg ontdekt de architectuur
door
lenneke büller
frank den oudsten
vervaardigd in opdracht van het haags gemeentemuseum,
voor de tentoonstelling de nieuwe beelding in de architectuur. de stijl,
in het kader van de reeks tentoonstellingen over het nieuwe bouwen.
31 maart t/m 17 juli 1983
ʚɞ ༺༺༻

expressionisme, kunstkritiek, modernisme, kunsttheorie, architectuurbeschouwing, cultuurkritiek, schilderkunst, De Stijl, Kandinsky, Theo van Doesburg, Hermans, vormideeën