António Lobo Antunes (recent, 5 maart 2026 overleden), schrijver en psychiater, wordt beschouwd als een van de grootste hedendaagse Portugese auteurs. Hij ontving meerdere prijzen waaronder de Prémio Camões en de FIL Literatuur Prijs, en werd alom gezien als kandidaat voor de Nobelprijs. De koloniale oorlog die Portugal in de jaren zestig en zeventig in Afrika voerde en waar Lobo Antunes diende als arts, is een constante in zijn romans. In Nederlandse vertaling verschenen onder andere Het handboek voor inquisiteurs en zijn veelgeprezen magnum opus Fado Alexandrino.
Dit boek is deel 1 van een trilogie (deel 3 is Preek tot de krokodillen, deel 2 De glans en de pracht van Portugal), maar goed apart leesbaar. Alle drie delen gaan over Portugal onder de dictatuur, en alle delen zijn meerstemmig: er is dus niet één hoofdpersoon. Om de beurt barsten de personages los in een monoloog vol woede, waanzin, teleurstelling en gefnuikte liefde.
In Het handboek van de inquisiteurs schetst António Lobo Antunes een veelstemmig en indringend portret van een man die zijn leven lang aan de macht was. Terwijl Francisco José, voormalig minister en vertrouweling van het regime, in een ziekenhuisbed ligt te sterven, komen de stemmen van zijn omgeving aan het woord: familie, minnaressen, bedienden, vrienden en vijanden.
Ieder van hen onthult een ander gezicht van deze man — gewelddadig en meedogenloos, maar ook gekweld, kwetsbaar en vol onvervulde verlangens. Samen vormen zij een mozaïek van herinneringen die geen eenduidig beeld geven, maar juist de verscheurdheid en tegenstrijdigheid blootleggen van een mens en van een tijdperk.
Met zijn kenmerkende stijl, vol herhalingen, ritme en gelaagde zinnen, onderzoekt Lobo Antunes thema’s als macht, schuld, liefde en verraad. Het handboek van de inquisiteurs is een roman over de donkere erfenis van dictatuur en de manier waarop die doorklinkt in persoonlijke levens.
'Zelf vergelijkt Lobo Antunes zijn roman graag met een symfonie. Dat klinkt pretentieus, maar hij maakt zijn belofte waar.' - Trouw'
'Om dat indringende, dat tijdloze bezweren van de tijd, om zijn kreten van pijn en onvermogen, om zijn eindeloze beeldendans, om zijn stijl en zijn oeuvre, verdient António Lobo Antunes de Nobelprijs.' - NRC Handelsblad