༺༺༻ ʚɞ ༺༺༻
• Naakte maskers: Schone gave en kleurfrisse band. Bladzijden schoon gaaf en wit. Een stevig gebonden, aantrekkelijk exemplaar
• Het gemaskerde leven van Eduard Veterman: Schoon gaaf en kleurfris. Als nieuw en ongelezen.

ʚɞ Samenhang in dit pakket ʚɞ
Twee boeken rond dezelfde figuur, maar vanuit twee verschillende vormen.
Het eerste boek is een toneel-roman van Eduard Veterman zelf, spelend in de theaterwereld, vol hartstocht, verhoudingen, ontgoocheling en gezelschapsleven.
Het tweede boek is een biografie over Eduard Veterman als schilder, dichter, toneelschrijver, balling, verzetsman en vervalser.
De samenhang ligt dus in de combinatie van werk en leven:
het ene boek toont Veterman als scheppend schrijver binnen het toneelmilieu, het andere volgt hem als historische figuur door esthetiek, exil, oorlog en verzet.

ʚɞ Beschrijvingen ʚɞ

1. Veterman, Eduard ʚɞ Naakte maskers
Em. Querido's Uitgevers-Maatschappij, Amsterdam
1936, 1e druk, 292 blz., bruinlinnen band met zwartopdruk
Toneel-roman.
Schone gave en kleurfrisse band. Bladzijden schoon gaaf en wit.
ʚɞ

Over de inhoud

Eerste boek
I. Entrée des Artistes ..... 9
II. Janus met den dubbelkop, Rex Dei Gratia ..... 26
III. Het Allerheiligste en zijn priesters ..... 40
IV. De gladde planken ..... 59
V. Steunpilaren der Maatschappij ..... 81

Tweede boek
I. De Bloemenkoning ..... 101
II. Weeldeleven ..... 114
III. De leegte der blijde wereld ..... 143
IV. Het is niet goed dat de mensch alleen zij!... ..... 168
V. Dansende apen ..... 187
VI. Messalina ..... 210

Derde boek
I. Hier rees de groote zon.... ..... 237
II. Het dagelijksch brood van heden ..... 255
III. I Pagliacci ..... 265
IV. Fata Morgana ..... 277
V. De Helikon failliet ..... 284
ʚɞ

1e Tekstfragment

Maar Lucille fronste enkel haar wenkbrauwen, keek een poosje naar zijn warme lippen, die driftig omgekruld stonden; zag hoe een knoop van zijn vest open stond en dat zijn boord reeds eenmaal gebruikt was. Ze staarde hem strak in de oogen, toen iets brutaler, en liet eindelijk haar blik zakken, tot op Wouter’s hand, die vierkant haar pols omklauwde, ’t Was of heur oogen de knellende vingers hypnotizeerden, want ze openden zich, en lieten Lucille vrij, met om den pols witte plekken van weggedrukt bloed.... Bruut, was het eenige dat ze zei.

Wouter blikte snel de kamer rond, of er nog iets van hem achterbleef; nam zijn portretten van den schouwsteen en van Lucille’s schrijftafel, stopte ze achteloos in zijn valies, en dreunde met groote stappen naar de deur.

’t Ga je goed, zei hij, moeilijk, de kruk in de hand.

Maar Lucille antwoordde niet. Wouter ging heen, trok de deur achter zich in ’t slot, en bleef toen een oogenblik staan, de ontroeringen bekampend die in hem opwelden, de een na de ander.

Ze had met hem gespeeld en nu werd het hem pas duidelijk hoè weinig zij om hem gaf. En toch..... toch had hij haar lief.... die kleine, lieve Lucille..... toch had hij haar lief.

Toen de anderen terugkwamen van de groningsche tournee werd Wouter bestormd met nieuwsgierige vragen om zijn plots verdwijnen. De belangstelling was zeldzaam groot en Wouter beantwoordde haar met zure spotwoorden, die prikkelden en niets zegden. Maar een moeilijk oogenblik maakte hij door, toen 188
ʚɞ

2e Tekstfragment
Paula zag het en ze glunderde om de groteske vertooning. Toen stapte ze brutaalweg op hem af en zei allerinnemendst:
~ Wat zoudt u er van denken, meneer als ik de oesters eens voor u op-at? Dan kunt u onderwijl de salade eens proeven, hè?

Ulysse de la Gruyère stond paf. En niettemin overreikte hij, langzaam, als onder hypnose, de plat aan de beeldschoone vrouw, die in heur gloeiend avondkleed van diep-terracotta fluweel een exotiesche vorstin geleek. Ze lachte.... o ze lachte een vlaag van begoocheling om zijn hoofd.... Zijn hersens benevelden.... Hij fluisterde een paar vleiende woorden.... Maar ’t was nog niet half ge-uit van wat er binnen-in bij hem wentelde. Zij at zelfs, zonder dat hij het merkte, ook de huzarensla op. Hij liep werktuigelijk met haar mee, ging naast haar op de balustrade van een trap zitten, een plaats, die hij anders strijdig zou hebben gevonden met zijn waardigheid... Toen schakelde het tot een gesprek...

Paula vroeg hem, haar eens te komen bezoeken. En hij kwam, met een grooten ruiker wijnroode rozen, die de kamer terstond vol-geurden, en een massale doos bonbons. Paula was alleen, Briejoux speelde biljard in het stille café waar hij gewoonlijk ’s middags te vinden was, zoo tegen vieren tenminste wanneer er geen dingen waren, die directeurs-vertoon van hem eischten.

Paula ontving haar gast met een vreemde, opzettelijke hartelijkheid. Ze droeg een niet-discrete witte japon. Ze drukte het gelaat met een gesmoorden zucht in de bloemen.... Ulysse hield het tenminste voor een zucht, en hoorde niet dat het een vloek was, omdat een doorn haar prikte. 87
ʚɞ

Recensie
Elseviers Geïllustreerd Maandschrift. Jaargang 38 (1928)
Eduard Veterman, Naakte Maskers. Amsterdam, Em. Querido's Uitgeversmij., 1926.

Zeldzaam zijn boeken als dit, waarin niets echt is, die van begin tot einde een aaneenschakeling zijn van valsch pathos, valsche taal, valsche plastiek, en die uitgerust zijn met een zoo matelooze litteraire pretensie tevens. Wanneer er ooit boeken verbrand behoorden te worden....

Het is, helaas, niet verwonderlijk, dat de auteur voor dezen roman een uitgever heeft kunnen vinden, al treft het pijnlijk, dat het dezen uitgever moest zijn; doch het zou een bewijs van de ellendigste geestelijke verwarring en decadentie zijn, indien dit werk ook maar een enkele ‘redelijke’ beoordeeling vond. Er zijn ten slotte grenzen, ook voor de welwillendheid van.... den allerwelwillendsten criticus! R.H.
༺༺༻ ʚɞ ༺༺༻

2. Regenhardt, J. W. ʚɞ Het gemaskerde leven van Eduard Veterman
Uitgeverij Balans
1990, 1e druk, 275[1] blz., paperback
Schoon gaaf en kleurfris. Als nieuw en ongelezen.
ʚɞ

Over de inhoud

Woord vooraf 9
Inleiding 11
De man die te veel wist 15
Bescheidenheid is gebrek aan kunnen 27
Individualistisch voelen, denken, scheppen zijn – helaas! – niet van deze tijd 33
Het Masker 38
De Hoornen van de Maan 42
Brave Bonhommie en Decadent Dandyisme 52
De Hofstad-criticus 59
Het Theater Odeon 64
Momenten Toeven In Betere Gedachten 68
Een koninkrijk voor een kostuum 76
Welke dwaas heeft gezegd dat de Liefde doet leven? 82
Om tien uur danst Eduard Veterman binnen, kruipt in een fauteuil, en ontwerpt enige decors 87
De olifant, de uil, de ridder en Goethe 93
Het Evangelie van de Schijn 100
Haagser dan Haags 109
Van gesel gods tot boulevardier 115
Uit het rijk der onbeproefde illusies 121
Kunst is geen beroep op schmink en seks-appèal 127
De Tooverbal 131
Exil in Menton 136
Katy en Eduard 140
Etty 142
De Blauwe Sirene 145
De Joodsche Schouwburg 151
Eduard Necker, Keizersgracht 763 156
Luctor et Emergo 164
Evangelie van de Schijn in oorlogstijd 171
De organisatie Fiat Libertas 177
100 000 in beestenwagens geplombeerd en weggevoerd 184
De aanval op Eduard Necker c.s. 189
Oranjehotel 197
Van het hotel naar het seminarium 202
Zum Tode... Zum Tode... Zum Tode 209
Het reizend dodencircus 217
A Prisoner’s Daydream 225
Shakespeare in het tuchthuis 232
De fictie van prof. Necker blíjft, tegenover iedereen 239
De opdracht van de prins 246
Beroep tegen de beslissing der Commissie is níet mogelijk 252
Maniakale werkdrift 257
Exit de man met de maskers 264
ʚɞ

Tekstfragment

Eduard Veterman, dandy in de jaren twintig, balling in de jaren dertig, verzetsman en vervalser in de jaren veertig.

De schilder, dichter en toneelschrijver Eduard Veterman heeft een fascinerend leven gehad. Hij was een verfijnd estheet, een bezeten schrijver en een fel bestrijder van de Duitsers.

In 1946 rijdt een militaire vrachtwagen hem te pletter. Een van hogerhand bevolen liquidatie ‘omdat hij te veel wist’?

‘Het gemaskerde leven van Eduard Veterman’ is het prachtige portret van een kameleon, een telkens van rol wisselende en dramatische persoonlijkheid.
༺༺༻ ʚɞ ༺༺༻

theaterwereld, kunstenaarschap, toneelroman, biografie, Eduard Veterman, maskerade, verhoudingen, oorlogsjaren, gezelschapsleven, dandyisme, schouwburg, verzet