De Civitas Academica Amselodamensis is op 15 oktober 1948 opgericht in een poging om de gemeenschapszin en het saamhorigheidsgevoel binnen de Universiteit van Amsterdam vorm te geven en te versterken. Hoogleraren, wetenschappelijke staf, studenten en afgestudeerden ­vormden samen dit academisch genootschap. Het belangrijkste resultaat van hun inspanningen was dat de Civitas de zorg op zich nam voor de in behoeftige ­­­­­­
omstandig­heden verkerende naoorlogse studenten­generaties. Huisvesting, eettafels, gezondheidszorg, ­
arbeids­bemiddeling en sportvoorzieningen ten behoeve van de Amsterdamse studenten werden van de grond getild of verbeterd; de Civitas trad ook op als uitgever van het weekblad Folia Civitatis.
Ruim dertig jaar lang heeft de Civitas zich op ­daad­­­krachtige wijze van deze taak gekweten. Pas recent, in 1989, werd de laatste activiteit afgestoten. Dit boek beschrijft de geschiedenis van het genootschap, vanaf de groei van een ‘Civitasgedachte’ tijdens de bezettingsjaren tot voorbij de periode waarin de universiteit werd ­gedemocratiseerd. Speciale aandacht wordt geschonken aan de ontwikkeling van de verschillende studentenvoorzieningen. Verspreid door het boek staan interviews waarin voormalig Civitasbestuurders hun persoonlijke kijk geven op de ­universiteit en het studentenleven van hun tijd.

De aandacht voor de historie van de Universiteit van Amsterdam neemt toe. ‘De ideale gemeenschap’ beschrijft een aantal boeiende aspecten uit het recente verleden van deze instelling.