Mathieu Smedts werd in 1913 geboren in de Limburgse Peel
als zoon van arme boeren. Voor het werken op de boerderij
was hij totaal ongeschikt. De voren die hij trok, leken van een
dronkeman. Op het seminarie zou hij opgeleid worden tot
priester, maar daarvoor bleek hij te kritisch.
Voor de oorlog volgde Smedts in Londen colleges in de journalistiek,
samen met zijn latere vriend-vijand Joop Lücker.
Baantjes als freelancer leverden weinig op. Smedts ging in
1940 direct in het verzet. Hij smokkelde tientallen joden naar
Zwitserland. In november 1942 werd hij door verraad gearresteerd.
Een jaar later veroordeelde een Duitse rechtbank hem
wegens spionage ter dood. Dat vonnis werd evenwel niet
uitgevoerd. Een gruwelijke tijd in tuchthuizen volgde. Na de
bevrijding bood Lücker hem het correspondentschap van de
Volkskrant in Londen aan. Hij bleef correspondent tot april
1955, toen hij in gewetensnood kwam door het Mandement
van de Nederlandse bisschoppen. Smedts had vaker aanvaringen
met de katholieke kerk, maar bleef diep gelovig. In 1955
werd hij gevraagd hoofdredacteur te worden van het noodlijdende,
socialistische Vrij Nederland. Toen hij, na een dramatisch
conflict met zijn redactie, in 1969 aftrad, had hij van VN
een spraakmakend, groeiend en financieel gezond blad
gemaakt met een redactie vol bekende namen: Rinus
Ferdinandusse, Martin van Amerongen, Joop van Tijn en Jan
Rogier. Gestimuleerd door Smedts kregen medewerkers als
Bibeb en Renate Rubinstein (Tamar) de kans om zich te
ontplooien.