༺༺༻ ʚɞ ༺༺༻
Omslag gaaf schoon en langs de randen en bovenste helft voorplaat egaal verschoten. Bladzijden schoon, gaaf en egaal vergeeld. Nog ongesnoeid dus met onregelmatige bladranden.
ʚɞ ༺༺༻
— Voor Nederland bewerkt door H. A. E. van Dishoeck, arts. Een stevig ingenaaid exemplaar.
ʚɞ ༺༺༻

Over de inhoud

Tekstfragment (Blz. 24)

In de zeer lichte gevallen zijn wat suggestie van den kant van den arts en eenige geruststellende woorden meest voldoende. In zwaardere gevallen is het noodig dieper in te gaan op de psychische wortels van de ziekte.

Een zeer lastig en gecompliceerd werk! Ik heb geschilderd hoe verkeerde opvoeding, overvoeding, dwang tot eten de maagziekten tot gevolg hebben. Nu komt nog een belangrijk moment hierbij, n.l. het opgedrongen en ingeprente schuldbewustzijn, de kwade philistermoraal met al haar eischen en haar beperkingen van onze individualiteit.

In ’t middelpunt van vele ziektebeelden staat de afkeer. Eigenlijk zou ik aan dit zoo uiterst belangrijke onderwerp een afzonderlijke bespreking moeten wijden. Ik kan hier op de psychologie van dit gevoel slechts met enkele woorden ingaan. De afkeer en de walging spelen bij de nerveuze maagziekten een even groote rol als de vrees voor ’t eten. De afkeer en zijn polair tegendeel, de begeerte, zijn beide uitdrukkingsvormen van een en dezelfde kracht. Begeerte is de wensch tot contact, afkeer is de angst voor contact. De afkeer is een sexueel gevoel voorzien van een minus-teeken. Niets is makkelijker dan de overgang van begeerte naar afkeer en van afkeer naar begeerte.

Nu speelt de afkeer in ’t moderne cultuurleven een groote rol. Honger en liefde zijn twee zoo na verwante krachten, dat zij niet
ʚɞ ༺༺༻

Recensie ( Geneeskundige oordeelsvorming. Onderzocht aan wat geschreven is over het handelen van de Nederlandse huisartsen (Werf, Gerrit Theodorus van de, 1984)

De Weense psychoanalyticus Wilhelm Stekel (1886-1940) spreekt uitsluitend over de nerveuze maag, en onderscheidt die van organische maagaandoeningen. Hij houdt de nerveuze maagaandoeningen voor veel kwellender dan de organische maagziekten36• Stekel spreekt van "ingebeelde zieken", de nerveuze maag beschouwt hij als de "god der wrake" voor wie er aan lijdt; en op de laatste bladzij van zijn boekje roept hij de lijders toe: "Waag het gezond te zijn."

Stekel schildert hoe medisch ingrijpen bij nerveus maaglijden tot paradoxe situaties kan lijden. In Karlsbad - waar volgens Stekel bij organische aandoeningen zulke schitterende resultaten worden bereikt - gaan nerveuze maaglijders in hun ziekte geloven,

"terwijl zij vroeger toch af en toe een zekere twijfel niet onderdrukken konden. Voor zulke zieken is het vele behandelen en uitvragen zeer schadelijk. Iedere arts heeft andere ervaringen, andere inzichten en andere voorschriften. Ieder houdt een bepaalde spijs voor bijzonder schadelijk, wat voor een deel van eigen waarnemingen en toevalligheden afhankelijk is. Op deze wijze raakt de patiënt in een hopeloze verwarring en 't repertoire van de veroorloofde gerechten wordt steeds kleiner.

Het is het beste om zich in zulke gevallen te bepalen tot één arts en dan liefst de huisarts, die door langdurige waarneming wel tot het inzicht komt dat hij met een maaghypochonder te doen heeft en in alle geval geen schade doet wanneer hij de zieke telkens weer moed inspreekt en hem geruststelt en tot eten aanspoort, hem op zijn manier wat dichter bij de genezing brengt."37

Schalij liet de vraag waaraan het succes van badkuren is te danken open. Stekel beantwoordt de vraag of badkuren bij niet-geneeskundige problemen succes hebben, ontkennend. Hij is zelfs van mening dat een dergelijke therapie schadelijk is, omdat het de patiënt met een nerveus maaglijden stijft in zijn idee, dat hij lijdt aan een ernstig lichamelijk lijden. De "interne therapie" is dus niet zo onbestreden als Schalij doet voorkomen en is volgens Stekel bij nerveuze maagklachten zelfs als paradox handelen te beschouwen.
༺༺༻ ʚɞ ༺༺༻

psychoanalyse, psychosomatiek, hypochondrie, maagklachten, zenuwlijden, artsenpraktijk, badkuren, Karlsbad, geruststelling, paradoxaal handelen, maaghypochonder, huisartsgeneeskunde