"De ondergang van professor Veilchenfeld" (oorspronkelijke titel Veilchenfeld, 1986) van Gert Hofmann is een indringende roman die de systematische uitsluiting en vernedering van een joodse intellectueel in nazi-Duitsland beschrijft.

In deze indringende roman reconstrueert Gert Hofmann het leven van professor Veilchenfeld, een joodse intellectueel die in de jaren dertig zijn positie in de Duitse samenleving verliest. Door zijn joodse afkomst wordt hij uitgesloten van zijn academische werk en raakt hij steeds verder geïsoleerd. Het verhaal volgt zijn strijd om zijn waardigheid te behouden te midden van toenemende onderdrukking en antisemitisme. Hofmann schetst een beklemmend portret van een man die zijn identiteit en idealen probeert te bewaren in een wereld die hem steeds meer uitsluit. De roman is een krachtige reflectie op de gevaren van intolerantie en de kwetsbaarheid van menselijke waardigheid.

Het verhaal wordt gezien door de ogen van een jongetje (Hans), de zoon van de lokale huisarts. Dit kind-perspectief maakt de gebeurtenissen extra beklemmend, omdat de ernst van de situatie vaak nog niet volledig begrepen wordt door de verteller.

Het boek behandelt de opkomst van het nazisme, antisemitisme, de traagheid waarmee een samenleving kan veranderen in een vijandige omgeving, en de morele ondergang van de "gewone" burger die toekijkt of meedoet.

Het boek wordt beschouwd als een van de betere Holocaust-romans in de naoorlogse Duitse literatuur en biedt een subtiele, verwoestende blik op hoe de Holocaust in de jaren 30 werd voorbereid.