Afscheidscollege Utrecht, 22 juni 2017

uud Abma, onder meer bekend van zijn boeken over ‘de affaire Stapel’ en de grenzen van wetenschappelijke disciplines, buigt zich in dit afscheidscollege over het onderwijs in de sociale wetenschappen.

Goed beargumenteerd kritiseert hij het feit dat het onderwijs in de sociale wetenschappen zwaar onder druk staat. Gezien de plannen van het huidige kabinet zal die druk niet snel verdwijnen. Abma constateert dat het universitaire onderwijs schoolser is geworden en dat de arbeidsvoorwaarden voor academici zijn verslechterd. Fijntjes wijst hij erop dat in de sociale wetenschappen sprake is van een verdrongen curriculum, omdat sommige zaken niet meer aan bod komen die uitermate belangrijk zijn. Ten eerste wordt het onderwijs aan universiteiten steeds minder gevoed door het onderzoek dat daar gedaan wordt. Dat komt volgens Abma, omdat universiteiten “in toenemende mate medewerkers [zijn] gaan aannemen die zich richten op het opbouwen van een carrière via onderzoek.” Ten tweede worden in de sociale wetenschappen historische en filosofische vakken steeds meer verdrongen. Volgens Abma wordt daardoor “de identiteit grotendeels bepaald […] door methodevakken en Engelstalige inleidingen.” Vol passie houdt hij een betoog voor een brede opleiding die recht doet aan de pluraliteit aan theorieën en methoden, want alleen dan kunnen de sociale wetenschappen hun pretentie van innovatie en relevantie waarmaken.