Rugeinden licht gestoten, platten licht beduimeld. Bladzijden gaaf, licht beduimeld/vergeeld (oorlogspapier). stevige exemplaren
༺༺༻ ʚɞ ༺༺༻

Provenance 1: Over de uitgeverij

Tijdens de oorlog was uitgeverij De Schouw geen gewone commerciële uitgeverij, maar een instrument van het nationaalsocialistische cultuurbeleid in Nederland. De uitgeverij werd in 1941 opgericht op initiatief van het Departement van Volksvoorlichting en Kunsten (DVK), met als doel propaganda voor de Nieuwe Orde te verspreiden. Zij moest de bestaande uitgeverswereld omzeilen, omdat die volgens de bezetter en de Nederlandse nationaalsocialisten te weinig bereid was mee te werken aan ideologische beïnvloeding.

De Schouw werkte nauw samen met de Nederlandsche Kultuurkamer en verzorgde ook het officiële orgaan daarvan. De inhoud van de uitgaven stond onder toezicht van het DVK, zodat de uitgeverij niet onafhankelijk opereerde, maar rechtstreeks in dienst stond van de propaganda. De keuze voor boeken en tijdschriften was daarom duidelijk gericht op nationaalsocialistische cultuurpolitiek, volksopvoeding, taalpolitiek, Groot-Duitse gedachtevorming en disciplinering van het culturele leven.

Ook organisatorisch was de opzet doelbewust: de uitgeverij werd ondergebracht in een stichting, zodat het leidersbeginsel goed kon functioneren en er minder openbaarheid nodig was dan bij een gewone onderneming. Financieel draaide De Schouw grotendeels op opdrachten vanuit het departement. Daarmee was zij in feite een halfambtelijke propagandamachine in uitgeversvorm.

Kort gezegd: het beleid van De Schouw in de oorlog was gericht op cultuur onder nationaalsocialistische controle brengen, propaganda verspreiden, en schrijvers, kunstenaars en lezers in de richting van de bezettingsideologie duwen. Geen neutrale boekenfabriek dus, maar een drukpers met laarzen aan.
༺༺༻ ʚɞ ༺༺༻

2e Provenance: Over Douwe Wouters

Douwe Wouters (1876-1955) werd op 4 augustus 1876 te Bolsward geboren. Hij was achtereenvolgens onderwijzer en schoolhoofd en heeft veel betekend voor de verbetering van het leesonderwijs op de lagere scholen.

Na zijn invaliditeitspensioen wegens doofheid vestigde hij zich in 1922 in Zeist, waar hij zich intensief bezig heeft gehouden met het volks- en straatlied. Samen met Dr. J. Moormann stelde hij twee bloemlezingen met straatliederen samen, getiteld Het Straatlied (1933, 1934). Ook publiceerde hij onder de titel Liederen uit de oude doos in acht delen 'minne-, moord-, geestelijke, humoristische, satirische, sentimentele, zee- en visserliederen en romancen en balladen'. Hiernaast schreef hij een overweldigende hoeveelheid artikelen over het lied.

Wegens zijn NSB-activiteiten kreeg Wouters na de Tweede Wereldoorlog een publicatieverbod. Zijn collectie, die hij al in 1944 aan P.J. Meertens (secretaris van de Volkskundecommissie) en de KB had aangeboden, werd na de oorlog door deze laatste instelling aangekocht. Een gedeelte kwam evenwel op het latere Meertens Instituut terecht. Wouters stierf op 8 april 1955.

ʚɞ Beschrijvingen ʚɞ

1. Wouters, D. ༺༺༻ Bittere pillen. Satirische liederen
Uitgeverij De Schouw, 's-Gravenhage
1943, 1e druk, 140 blz., geniet en gebonden in crèmekleurige kartonnen band met rood geel blauwe opdruk
Rugeinden licht gestoten, platten licht beduimeld. Bladzijden gaaf, licht beduimeld/vergeeld (oorlogspapier).
ʚɞ ༺༺༻

de inhoud
• Inleiding ..... 1
• Spiegel der fortuin ..... 5
• Liedeke van Lucifer ..... 9
• Op de hedendaagse wereld ..... 12
• Op de konkelpot der vrouwen ..... 14
• Gezang ..... 17
• Gezang op de losbandigheid der meisjes ..... 19
• Van de geldsnoeierij ..... 22
• Op de triumfwagen van Lucifer ..... 25
• Op het nieuw-modische huishouden ..... 30
• De dronken man ..... 33
• De wachtende sleper ..... 35
• Grappige samenspraak ..... 38
• Iets over niets ..... 41
• Origineel dranklied ..... 43
• De welvarende boer ..... 45
• De Amsterdamse negotianten ..... 47
• Kluchtig liedeken ..... 51
• De Belgische Pierlala ..... 59
• Van den blinkmaarschalk ..... 62
• Kluchtig lied overleden man ..... 64
• De Tyroolsche rarekiekkast ..... 68
• Harlekijn op de kermis ..... 72
• De boer en de Haarlemmermeer ..... 77
• De liberteit ..... 79
• Het geld ..... 81
• Over de wangunst ..... 83
• Lied van de boterboerinnen ..... 84
• Een knorrige juffrouw ..... 86
• 's Werelds loterij ..... 89
• De luie ambachtslieden ..... 91
• De klagende ambachtsman ..... 93
• Een woord aan de winkeliers ..... 96
• Larie-farie ..... 98
• Een student in donker ..... 99
• Mopperaars in soorten ..... 101
• Noord-Amerika ..... 103
• Het bankbiljet groot f 1000,— ..... 105
• Liedje op de pestwet ..... 108
• Mijn geld is naar de maan ..... 110
• Schuin gaat ie ..... 112
• Haast je maar niet ..... 114
• De fragende mannen ..... 117
• Op de drankwet 1882 ..... 119
• De vrolijke boer ..... 122
• Sequah's reclamelied ..... 126
• Telefonie, telegrafie, machinerie ..... 129
• Dubbeldom ..... 131
• Van het kaartspel ..... 134
• Abraham de geweldige ..... 135
• Daar gaat ie weer voor niks ..... 137
• Inhoud ..... 139
༺༺༻ ʚɞ ༺༺༻

2. Wouters, D. ༺༺༻ De tranenkruik. Sentimentele liederen
Uitgeverij De Schouw, 's-Gravenhage
1943, 1e druk, 140 blz., geniet en gebonden in crèmekleurige kartonnen band met rood geel blauwe opdruk
Rugeinden licht gestoten, platten licht beduimeld. Bladzijden gaaf, licht beduimeld/vergeeld (oorlogspapier).
ʚɞ ༺༺༻

de inhoud
• Inleiding ..... 1
• Minnaarsklacht ..... 8
• Op de vier getijden ..... 10
• Klein nachtegaaltje ..... 12
• Karel bij het graf van Emma ..... 17
• Het klagende weesje ..... 19
• Van een remplacant ..... 21
• Gekwets militair ..... 24
• Nieuwjaarslied ..... 26
• Hedendaagse schraapzucht ..... 28
• Nieuw lied ..... 31
• Klagende wees ..... 33
• Romance ..... 35
• Overstroming 1820 ..... 37
• De bedelaar ..... 41
• De kleine bedelaar ..... 43
• Smeeklied aan God ..... 45
• Hollandse legermeisje ..... 48
• De jonge vondeling ..... 50
• Murmurering ambachtsman ..... 52
• De cholera regeert niet ..... 54
• De orgelman ..... 56
• De verlaten vrouw ..... 58
• Goud op aarde ..... 60
• Lentelied van de gevangenen ..... 61
• De kleine dief ..... 62
• Het potje ..... 64
• Jammerklacht ..... 67
• Lucifers, mijnheer? ..... 69
• Het bloemenmeisje ..... 72
• De schipbreukeling ..... 74
• De mens en de bloem ..... 77
• Watersnood 1861 ..... 79
• Verdreven van huis ..... 81
• Over het water van de zeeën ..... 83
• De schone roos ..... 85
• Het verloren geluk ..... 87
• Nieuw bloemenlied ..... 89
• Afscheidslied ..... 91
• Het hutje bij de zee ..... 92
• De vondeling ..... 93
• Ik ken een lied ..... 95
• Het nederige hutje ..... 97
• Het weesje ..... 98
• Het geplukte bloempje ..... 99
• Alleen op de wereld ..... 100
• Martha, waarom ..... 102
• Landverhuizers ..... 103
• Het weesje ..... 104
• Ze wil van de liefde ..... 105
• Het kind van den dronkaard ..... 108
• De verlatene ..... 110
• Bloemenlied ..... 112
• Aan de haven IJmuiden ..... 113
• Brand Amsterdam ..... 115
• Ons dierbaar ouderhuis ..... 117
• Nieuw werkmanslied ..... 120
• In de Friese heide ..... 122
• 's Levens afscheid ..... 124
• De zigeunerin ..... 125
• Slaap en vergeet ..... 126
• Werkloze zeeman ..... 127
• Steunt den werkloze ..... 129
• Laatste vaderkus ..... 130
• Sterfbed van een kind ..... 131
• Drentse hei ..... 132
• Ieder uur ..... 133
• De tijd ..... 134
• Nieuwjaarslied 1941 ..... 135
• Literatuuropgave ..... 136
• Inhoud ..... 139
༺༺༻ ʚɞ ༺༺༻

3. Wouters, D. ༺༺༻ Van water en wind. Zee- en vissersliederen
Uitgeverij De Schouw, 's-Gravenhage
1943, 1e druk, 140 blz., geniet en gebonden in crèmekleurige kartonnen band met rood geel blauwe opdruk
Rugeinden licht gestoten, platten licht beduimeld. Bladzijden gaaf, licht beduimeld/vergeeld (oorlogspapier).
ʚɞ ༺༺༻

de inhoud
• Inleiding ..... 1
• Een droevig lied De zwarte haan ..... 3
• Afscheidslied ..... 18
• Het matrozenmeisje ..... 21
• Zeemansliedje ..... 24
• Paul Jones ..... 27
• De Hollandsche klokkenslag ..... 30
• Matrozenlied ..... 33
• Het kermismatroosje ..... 34
• Boterschip van Petten ..... 37
• De vrolijke zeeman ..... 38
• De vergenoegde zeeman ..... 40
• Een nieuw zeemanslied ..... 42
• Op de hondenwacht ..... 44
• De klagende matroos ..... 46
• Afvaren naar de koloniën ..... 49
• Klacht ..... 52
• Het feest der matrozen ..... 54
• Zeemansafscheid Leander en Lina ..... 56
• Merkwaardig lied, storm 29 November ..... 58
• Zeemanslied ..... 60
• Gruwelijk verhaal ..... 62
• Verongelukken Arinus Marinus ..... 64
• Zeemanslied ..... 67
• Afscheid Kloris ..... 69
• Noodlottig verhaal ..... 70
• Ada ..... 73
• Schipbreuk Germania ..... 76
• Het Snurkie ..... 81
• Wonderbare redding ..... 83
• Nieuw zeemanslied ..... 88
• De mosseltjes ..... 89
• Afscheidslied Constant en Cornelia ..... 90
• Nacht van twee geliefden op zee ..... 92
• Het vissersmeisje ..... 94
• De vrolijke visser ..... 96
• Zware storm en orkaan 1860 ..... 98
• De scheepsjongen ..... 102
• Zeemanslied ..... 103
• Landverhuizerslied ..... 104
• Treurzang ..... 106
• Het zeemanslied ..... 107
• Afscheidslied ..... 109
• De dankbare zeeman ..... 110
• Een slachtoffer van zijn vak ..... 112
• Het zeemanskind ..... 113
• Een minnend meisje ..... 115
• Het vissertje ..... 117
• Schipbreuk en redding 1878 ..... 119
• De zes matrozen ..... 121
• De storm ..... 123
• De treurende Louisa ..... 125
• Schoon Sophie ..... 127
• Nieuw lied verongelukken De adder ..... 128
• Vissersbede ..... 131
• De fles ..... 134
• Droevig lied Onderneming op de Amer ..... 136
• Het vergaan der Soerakarta ..... 138
• Inhoud ..... 139
༺༺༻ ʚɞ ༺༺༻

4. Wouters, D. ༺༺༻ De vrolijke lachduif. Humoristische liederen
Uitgeverij De Schouw, 's-Gravenhage
1943, 1e druk, 140 blz., geniet en gebonden in crèmekleurige kartonnen band met rood geel blauwe opdruk
Rugeinden licht gestoten, platten licht beduimeld. Bladzijden gaaf, licht beduimeld/vergeeld (oorlogspapier).
ʚɞ ༺༺༻

de inhoud
• Inleiding ..... 1
• Gezondheidsrecept ..... 7
• Dispuut op de mode ..... 8
• Kluchtig voorval ..... 10
• Het ongelijke huwelijk ..... 12
• Samenspraak kok en keukenmeid ..... 14
• Vermakelijke klucht ..... 18
• Beschrijving luchtreis 1807 ..... 24
• De schoolmeester en zijn Aaltje ..... 29
• De stokvis-maaltijd ..... 33
• Vader Abraham ..... 35
• Aardige klucht ..... 38
• Van de negotianten ..... 41
• Op een kalfskop ..... 43
• Nu raakt die kromme vent ..... 46
• Het koddige reisgezelschap ..... 50
• Huiselijke twist ..... 54
• Van den ouden schoolmeester ..... 57
• De lof van Bacchus ..... 59
• Jurriaans reis ..... 61
• Van het piepske ..... 64
• Twist ..... 66
• De hedendaagse tongenslijper ..... 69
• Middelburgs economisch gas ..... 72
• De wonderdokter ..... 74
• Echtscheiding Urk ..... 76
• Jan met zijn zes wijven ..... 81
• Het pennelikkerslied ..... 84
• De gefopte boer ..... 86
• Het kussen en het paaien ..... 89
• Het is duister ..... 92
• Liefde en kussen ..... 94
• De ongelukkige hoed ..... 95
• Catootje ..... 97
• De voddenraper ..... 100
• Vergunning ..... 102
• Janus ..... 106
• Vrijhandelslied ..... 108
• De gelukkige wagen ..... 111
• Jan en zijn Katotje ..... 113
• Keesje met zijn meid ..... 115
• Jan Kontent ..... 117
• Het jaar 2000 ..... 119
• De harembroek ..... 122
• Ach, wat zou dat heerlijk zijn ..... 124
• Nieuw registerlied 1787 ..... 126
• Registerlied 1818 ..... 129
• Registerlied 1850 ..... 132
• Allegaartje 1873 ..... 133
• Registerlied 1926 ..... 135
༺༺༻ ʚɞ ༺༺༻

volksliederen, straatliederen, sentimenteel, humoristisch, satirisch, zeevaart, vissersleven, smartlied, klucht, volkscultuur, propaganda, cultuurpolitiek