Omslag schoon en gaaf. Bladzijden schoon, gaaf en wit. Als nieuw en ongelezen
༺༻ ʚɞ ༺༺༻

Verhandeling aangeboden tot het verkrijgen van de graad van Licentiaat in de Pedagogische Wetenschappen door Elke Berings en Katrien Genbrugge o.l.v. Prof. Dr. Hans Grietens.
༺༻ ʚɞ ༺༺༻

Over de inhoud
• Inhoudsopgave
• Lijst met tabellen
• Lijst met figuren
• Inleiding ..... 1
• Hoofdstuk 1: Gedragsproblemen en agressie ..... 5
• Inleiding ..... 5
• 1. Gedragsproblemen ..... 6
• 1.1. Aandachtspunten bij het definiëren van gedragsproblemen ..... 6
• 1.2. Definitie van een gedragsprobleem ..... 8
• 1.3. Terminologie ..... 9
• 1.4. Classificatie van gedragsproblemen ..... 10
• 1.4.1. Klinisch-psychiatrische classificatiesystemen ..... 10
• 1.4.2. Empirisch-statistische classificatiesystemen ..... 14
• 1.5. Vormen van antisociaal gedrag ..... 16
• 2. Agressie ..... 18
• 2.1. Definitie van agressie ..... 18
• 2.1.1. Agressie als gedrag ..... 19
• 2.1.2. Agressie als intentie ..... 19
• 2.1.3. Agressie als het toebrengen van fysieke en psychologische pijn ..... 20
• 2.1.4. Agressie gericht op anderen ..... 21
• 2.1.5. Agressie als een subjectief, normatief en cultuurgebonden begrip ..... 21
• 2.2. Prevalentie van agressie ..... 22
• 2.3. Theorieën ter verklaring van agressie ..... 22
• 2.3.1. Biologische verklaringen ..... 22
• 2.3.2. De frustratie-agressie hypothese ..... 24
• 2.3.3. Leertheoretische verklaringen ..... 25
• 2.3.4. Agressie: bio-psycho-sociaal model ..... 26
• 2.3.5. Conclusie ..... 27
• 2.4. Vormen van agressie ..... 29
• 2.4.1. Overte versus coverte agressie ..... 29
• 2.4.2. Manifeste versus latente agressie ..... 30
• 2.4.3. Proactieve versus reactieve agressie ..... 30
• 2.4.4. Directe versus indirecte agressie ..... 31
• 2.4.5. Overte versus relationele agressie ..... 31
• Hoofdstuk 2: Relationele agressie ..... 33
• Inleiding ..... 33
• 1. Relationele agressie ..... 35
• 1.1. Definitie van relationele agressie ..... 35
• 1.1.1. Relationele agressie ..... 35
• 1.1.2. Indirecte agressie ..... 35
• 1.1.3. Sociale agressie ..... 36
• 1.1.4. Verschillen en gelijkenissen tussen de verschillende termen ..... 36
• 1.2. Vormen van relationele agressie ..... 37
• 2. Perceptie van relationele agressie ..... 38
• 3. Instrumenten om relationele agressie te meten ..... 40
• 3.1. Peer Nomination Instrument (PNT) ..... 40
• 3.2. Varianten van het Peer Nomination Instrument ..... 43
• 3.3. Children’s Peer Relations Scale ..... 43
• 3.4. Social Experience Questionnaire ..... 44
• 4. Ontwikkelingsverloop van relationele agressie ..... 47
• 4.1. Ontwikkelingstheorie ..... 47
• 4.2. Relationele agressie bij baby’s en peuters ..... 47
• 4.3. Relationele agressie bij kleuters ..... 49
• 4.4. Relationele agressie bij lagere schoolkinderen ..... 51
• 4.5. Relationele agressie bij adolescenten ..... 52
• 4.6. Stabiliteit van relationele agressie ..... 53
• 5. Genderverschillen in relationele agressie ..... 54
• 5.1. Genderverschillen in woede-expressies bij baby’s en peuters ..... 54
• 5.2. Genderverschillen in agressie bij kleuters ..... 54
• 5.3. Genderverschillen in agressie bij lagere schoolkinderen ..... 56
• 5.4. Genderverschillen in agressie bij adolescenten ..... 62
• 6. Determinanten van relationele agressie ..... 64
• 6.1. De sociale informatieverwerkingstheorie ..... 64
• 6.2. Het gezin ..... 67
• 6.2.1. Invloed van de relatie tussen de ouders ..... 67
• 6.2.2. Invloed van de interacties tussen de ouder en het kind ..... 67
• 6.2.3. Relaties tussen broers en zussen ..... 68
• 6.3. Relaties met leeftijdsgenoten ..... 69
• 6.3.1. Definitie van vriendschap ..... 69
• 6.3.2. De ontwikkeling van vriendschap ..... 70
• 6.3.3. Genderverschillen in spel en vriendschapsrelaties ..... 70
• 6.3.4. Problemen in sociale contacten ..... 72
• 6.3.5. Relationele agressie en vriendschap ..... 72
• 6.4. Cultuur ..... 73
• 6.5. Emoties ..... 74
• 6.6. Prosociaal gedrag ..... 74
• 6.6.1. Definitie van prosociaal gedrag ..... 74
• 6.6.2. Ontwikkeling van prosociaal gedrag ..... 75
• 6.6.3. Genderverschillen in prosociaal gedrag ..... 75
• 6.6.4. Prosociaal gedrag en agressie ..... 76
• 7. Gevolgen van relationele agressie ..... 77
• 7.1. Sociale aanpassingsproblemen ..... 77
• 7.2. Schools presteren ..... 80
• 7.3. Stoornissen ..... 81
• 7.3.1. Borderline persoonlijkheidsstoornis ..... 81
• 7.3.2. Eetstoornissen ..... 81
• 7.4. Besluit ..... 81
• Hoofdstuk 3: Onderzoeksopzet ..... 83
• Inleiding ..... 83
• 1. Verantwoording van de onderzoeksvragen ..... 84
• 1.1. Relationele agressie ..... 84
• 1.2. Relationele agressie als agressief gedrag ..... 84
• 1.3. Relationele agressie in vergelijking met fysieke agressie en verbale agressie ..... 84
• 1.4. Perceptie van kinderen ..... 85
• 1.5. Invloed van enkele factoren op de perceptie van kinderen ..... 85
• 2. Onderzoeksvragen ..... 86
• 2.1. De perceptie van relationele agressie door kinderen ..... 86
• 2.2. Invloed van het geslacht van de respondent ..... 87
• 2.3. Invloed van de leeftijd van de respondent ..... 87
• 2.4. Invloed van de agressieve status van de respondent ..... 88
• 2.5. Invloed van het prosociaal gedrag van de respondent ..... 89
• 2.6. Invloed van de gendercombinatie van de situatie ..... 89
• 2.7. Invloed van de proactieve / reactieve aard van agressie ..... 90
• 3. Onderzoeksmethodologie ..... 91
• 3.1. Beschrijving van het onderzoeksinstrument ..... 91
• 3.1.1. Instructie ..... 91
• 3.1.2. Algemene vragen ..... 91
• 3.1.3. Vragen over het stellen van prosociaal gedrag ..... 92
• 3.1.4. Vignetten ..... 92
• 3.1.5. Vragen bij de vignetten ..... 93
• 3.2. Verantwoording van de keuze van het onderzoeksinstrument ..... 94
• 3.2.1. Zelfrapportering van kinderen ..... 94
• 3.2.2. Vragenlijst ..... 95
• 3.2.3. Vignetten ..... 95
• 3.2.4. Soort vragen ..... 96
• 3.3. Verantwoording van de inhoud van het onderzoeksinstrument ..... 97
• 3.3.1. Instructie ..... 97
• 3.3.2. Algemene vragen ..... 98
• 3.3.3. Vragen over het stellen van prosociaal gedrag ..... 98
• 3.3.4. Inhoud van de vignetten ..... 99
• 3.3.5. Vragen bij de vignetten ..... 99
• 4. Onderzoekshypothesen ..... 101
• 4.1. De perceptie van relationele agressie door kinderen ..... 101
• 4.2. Invloed van het geslacht van de respondent ..... 102
• 4.3. Invloed van de leeftijd van de respondent ..... 103
• 4.4. Invloed van de agressieve status van de respondent ..... 104
• 4.5. Invloed van het prosociaal gedrag van de respondent ..... 105
• 4.6. Invloed van de gendercombinaties van de situatie ..... 106
• 4.7. Invloed van de proactieve/ reactieve aard van agressie ..... 107
• 5. Onderzoeksverloop ..... 109
• 5.1. Vooronderzoek ..... 109
• 5.2. Steekproefselectie ..... 110
• 5.3. Steekproef ..... 110
• 5.4. Onderzoeksprocedure ..... 112
• 6. Data-analyse ..... 113
• Hoofdstuk 4: Resultaten en discussie ..... 115
• Inleiding ..... 115
• 1. Inleidende bemerkingen bij de weergave van de resultaten ..... 115
• 2. Weergave van de onderzoeksresultaten ..... 117
• 2.1. De perceptie van relationele agressie door kinderen ..... 117
• 2.2. Invloed van het geslacht van de respondent ..... 119
• 2.3. Invloed van de leeftijd van de respondent ..... 121
• 2.4. Invloed van de agressieve status van de respondent ..... 125
• 2.5. Invloed van het prosociaal gedrag van de respondent ..... 128
• 2.6. Invloed van de gendercombinatie van de situatie ..... 132
• 2.7. Invloed van de proactieve/reactieve aard van agressie ..... 135
• 3. Discussie over de onderzoeksresultaten ..... 139
• 3.1. Perceptie van relationele agressie door kinderen ..... 139
• 3.2. Invloed van het geslacht van de respondent ..... 140
• 3.3. Invloed van de leeftijd van de respondent ..... 142
• 3.4. Invloed van de agressieve status van de respondent ..... 144
• 3.5. Invloed van het prosociaal gedrag van de respondent ..... 146
• 3.6. Invloed van de gendercombinatie van de situatie ..... 148
• 3.7. Invloed van de proactieve/reactieve aard van agressie ..... 149
• Hoofdstuk 5: Algemeen besluit ..... 153
• Inleiding ..... 153
• 1. Belangrijkste onderzoeksresultaten ..... 154
• 2. Kritische reflectie en aanwijzingen voor verder onderzoek ..... 156
• 3. Besluit ..... 158
• Referenties ..... 159
• Bijlagen ..... 169

༻ ʚɞ ༺ Provenance ༻ ʚɞ ༺
Rechtsboven voorop in potlood: “W. Hellinckx”.
༺༺༻ ʚɞ ༺༺༻

relationele agressie, gedragsproblemen, kinderen, perceptie, prosociaal gedrag, agressie, onderzoek, vignetten, gender, leeftijd, antisociaal gedrag, orthopedagogiek