'Rood en zwart' (originele titel: 'Le Rouge et le Noir') is een roman geschreven door de Franse auteur Stendhal, gepubliceerd in 1830. Het verhaal volgt de jonge Julien Sorel, de zoon van een timmerman in een klein Frans dorpje, die zijn ambities en verlangens probeert te vervullen in een samenleving die wordt gedomineerd door sociale klassen en hypocrisie.

Julien is een intelligent en ambitieus jongeman die zich wil verheffen boven zijn bescheiden afkomst. Hij is gefascineerd door de wereld van de aristocratie en de geestelijkheid, en zijn verlangen naar sociale status leidt hem op een pad vol intriges en conflicten. De titel van het boek verwijst naar de kleuren rood en zwart, die symbool staan voor de militaire en religieuze aspecten van de Franse samenleving in die tijd.

Het verhaal begint met Julien's beslissing om te studeren voor de priesteropleiding, niet uit religieuze overtuiging, maar als een middel om zijn sociale status te verbeteren. Hij wordt al snel verliefd op de mooie en rijke Mathilde de la Mole, wat leidt tot een complexe en tumultueuze relatie. Julien's ambities en zijn verlangen naar macht en erkenning brengen hem in conflict met de gevestigde orde, en zijn keuzes hebben verstrekkende gevolgen.

Stendhal's roman is een scherpe kritiek op de sociale en politieke structuren van zijn tijd, en het biedt een diepgaande psychologische analyse van zijn personages. Julien Sorel wordt vaak gezien als een archetype van de moderne antiheld, wiens innerlijke strijd en morele dilemma's de lezer uitdagen om na te denken over thema's als ambitie, liefde, en de prijs van succes.

'Rood en zwart' is niet alleen een verhaal over persoonlijke ambities, maar ook een reflectie op de bredere sociale veranderingen in Frankrijk na de Napoleontische oorlogen. Het boek wordt vaak geprezen om zijn realistische karaktertekeningen, zijn scherpe observaties van de menselijke natuur, en zijn literaire stijl, die de weg heeft geëffend voor latere schrijvers in de realistische traditie. Het blijft een belangrijk werk in de Franse literatuur en wordt vaak bestudeerd vanwege zijn diepgaande thema's en complexe personages.