༺༺༻ ʚɞ ༺༺༻
1. Omslag vanuit de rug en randen licht beduimeld, rechtsboven iets ezelorig. Bladzijden schoon, gaaf en nauwelijks verschoten.
ʚɞ
2. Omslag schoon, gaaf en kleurfris. Bladzijden schoon, gaaf en egaal, weinig verschoten. Op de sneden lichte roestvlekjes.
༺༺༻ ʚɞ ༺༺༻

1. Mitscherlich, Alexander ༺༺༻ Op weg naar een vaderloze maatschappij. Sociaal-psychologische verkenningen
Vls boek
1972, tweede druk, 400 blz., paperback in grijspapieren omslag met zwartgroene opdruk
Oorspronkelijke titel: Auf dem Weg zur vaterlosen Gesellschaft. Ideen zur Sozialpsychologie. Vertaling: Toon Bartels en Jaap Kruithof. Eerste druk: Arnhem 1968. Tweede druk: Deventer 1972.
Kwaliteit: Omslag vanuit de rug en randen licht beduimeld, rechtsboven iets ezelorig. Bladzijden schoon, gaaf en nauwelijks verschoten.
༺༺༻ ʚɞ ༺༺༻

Inhoud

1. Een voorlopig overzicht van de dynamiek van de aanpassing ..... 11
De mens, een extreme 'nestblijver' ..... 11
De ontwikkeling van de begaafdheid en het sociale milieu ..... 11
De definitieve en de flexibele aanpassing ..... 14
Een geslaagde aanpassing is geen vooruitgang ..... 15
Culturele aanpassing, een selectief conformatieproces ..... 16
De vier belangrijkste componenten van de aanpassing aan het sociale milieu ..... 17
De grenzen van de sociale tolerantie bij de aanpassing ..... 18
De specifiek menselijke aanpassingsmodus en zijn dynamiek ..... 19
Een nieuwe functie van het leven: het in de mens verwerkelijkte bewustzijn ..... 21

2. Aanpassing en inzicht: vormingsfasen ..... 23
De sociale beperkingen en het surplus aan driften ..... 23
Het surplus aan agressieve driften ..... 24
Groei en vorming ..... 25
Vorming is een gecoördineerd zoeken ..... 26
Drie ontwikkelingsniveaus ..... 27
De dialectische taak van de opvoeding ..... 28
De intellectuele vorming ..... 30
De affectieve vorming ..... 31
De sociale vorming ..... 37
De vorming als samengesteld geheel ..... 42
Affecten en de afweer van het vreemde ..... 45
De historische veranderingen en de informatiedrang ..... 48
Aspecten van het Ik ..... 49

3. Het instinct is ontoereikend - de evolutie naar het bewustzijn ..... 53
De evolutie naar het bewustzijn ..... 53
De moeilijke keuze tussen mythologie en onderzoek ..... 54
Bewustzijn en sociale integratie ..... 55
De evolutie wordt zich van zichzelf bewust ..... 57
De convergentie van het inzicht ..... 58
De protestante ontwikkelingslijn ..... 60
De onduidelijkheid van de menselijke rollen ..... 63
Rollen worden gesignaliseerd ..... 64
Het bezit als signaal ..... 65
Het individu als speler van een rol ..... 66
De gebondenheid aan onze rol beperkt ons invoelingsvermogen ..... 67
Driften winnen het gemakkelijk van de aangeleerde gedragspatronen ..... 70
Rol en masker ..... 72
De verheerlijking van het verleden ..... 75
De overbelaste vrouw ..... 77
Een dierexperiment ad hominem ..... 78
'Reeducation' ..... 84

4. Over de broosheid van de moraal ..... 92
Regulatie van driften schept identiteit ..... 92
De bevrediging van het afstand-doen ..... 93
Een vorm van afstand-doen, die niet bevredigt ..... 94
Collectieve structuurveranderingen van het zelfbewustzijn ..... 95
De problematiek van de orde van grootte ..... 97
Vergoelijking of fatalisme? ..... 99
De dwang van de cultuur ten kwade ..... 101
Hoop behoort tot de 'openheid' van de mens ..... 106

5. Uitweiding over de driftdynamiek ..... 109
Driftmatig verlangen en schuldangst ..... 109
Verstarde vormen ..... 112
Gekoppelde driften ..... 116
Drift-vijandigheid ..... 117
Conservatismen ..... 122
Over de terminologie ..... 124
Identificatie en gebod ..... 126
Ambivalentie en gespletenheid ..... 129
De innerlijke objecten ..... 133

6. Het Ik en het Ik-ideaal ..... 140
Dubieuze tradities ..... 140
Motivatie-conflicten ..... 143
Hoe men geboden leert ontduiken ..... 145
Het Ik transformeert psychische energie ..... 147
'Empathie': Een conditio sine qua non voor de rijping van het Ik ..... 150
De meelopers ..... 152
Een nevenwerking van het paternisme ..... 153
Ideaalvorming in een open samenleving ..... 155
Goede raad is onontbeerlijk ..... 158
De verlichte functionaris ..... 162
Vaders kunnen ook iets van hun zonen leren ..... 164
Een taak voor opvoeders ..... 167

7. De onzichtbare vader ..... 169
Het gedragsrepertoire van de mens wordt bepaald door zijn identificaties ..... 169
Tweeërlei contactverlies ..... 173
Magisch denken en conservatisme ..... 178
De uitholling van het gezag ..... 181
De klasseloze massamens ..... 183
De vader als spookbeeld ..... 186
Ambivalentie-conflicten ..... 189
De achtergronden van de maatschappelijke eerzucht ..... 193
Gefrustreerde verlangens naar vereenzelviging ..... 196
De afbrokkeling van het vadergezag in een overgeorganiseerde samenleving ..... 200

8. Gehoorzaamheid - Autonomie - Anarchie ..... 204
Gehoorzaamheid en opstandigheid ..... 204
De gehoorzaamheid jegens het driftleven ..... 208
De gehoorzaamheid jegens het aangeleerde gebod ..... 211
Ambivalentie ..... 214
De ontwrichtende straf ..... 217
Het starre en flexibele geweten ..... 221
De sublimering van de driftmatige impulsen en de ontplooiing van het Ik ..... 226
Herhalingsdwang ..... 229
Regressieve idealiseringen ..... 231
De zetel van de angst ..... 236
Angst als machtsmiddel ..... 238
De gehoorzaamheid jegens het Ik ..... 242
Medegevoel en distantie ..... 245
Opvoeding tot onzekerheid - enige opmerkingen over de uniegedachte in de politiek ..... 248
Postscriptum: strakke discipline als organisatievorm ..... 255
Van een duister tot een hanteerbaar taboe ..... 259
Rollen ..... 267
De eer te na ..... 267
Collectieve rusteloosheid ..... 269
De behoefte aan scheidslijnen ..... 271
Collectieve regressieverschijnselen ..... 273
Manager en apparatsjik ..... 274
Gehoorzaamheid en terreur ..... 276
Een ontgoocheling ..... 278
'Klein leven' in een maatschappij van overvloed ..... 280
Licht op de Verlichting ..... 283
De rol als voorwendsel ..... 286
De stap naar een werkelijke rolbeheersing ..... 289
Leven met vooroordelen ..... 292
Vooroordelen en hun antithese: de rechten van de mens ..... 292
De gehoorzaamheid jegens vooroordelen ..... 296
Pseudologica ..... 301
Het vooroordeel als machtsmiddel ..... 303
Sacrificium intellectus ..... 310
De staat wordt een albestierende godheid ..... 312
Een gekrenkte mensheid zoekt soelaas ..... 315
Het vooroordeel en het geweten ..... 320
Oog in oog met de vooroordelen omtrent onszelf ..... 322
Korte apologie van de roddel ..... 328

9. Massa's - of: tweeërlei vaderloosheid ..... 332
Van vadermoord tot broederhaat ..... 332
De lobbyist ..... 335
Jeugd zonder menselijkheid - ouderdom zonder leven ..... 336
Het distantie-effect ..... 338
Het verlies van privacy en het vrijkomen van agressieve energie ..... 340
Tweeërlei vaderloosheid ..... 344
Gedroomde idealen ..... 349
De spoorloos verdwijnende 'Führer' ..... 352
Excursie op militair terrein ..... 356
De economische betekenis van het idool ..... 360
Een voorbeeld van sociale organisatie ..... 365
De angst voor broederliefde ..... 371

10. Besluit en dankwoord ..... 380
Emancipatie ..... 380
De gevolgde methode ..... 383
Het 'Verfremdungseffekt' als middel om niet van onszelf te vervreemden ..... 387
Persoonlijk dankwoord ..... 389
Noten ..... 391
༺༺༻ ʚɞ ʚɞ ༺༺༻

2. De Kok, G. A. ༺༺༻ De democratie gewogen. Journalistieke commentaren over kiezer, kamer, koning en kabinet
Ad. Donker-Rotterdam
1986, 1e druk, 234 blz., paperback
༺༺༻ ʚɞ ༺༺༻
De selectie uit de ruim tweeduizend hoofdredactionele commentaren van G. A. de Kok werd gemaakt door P. Jonkman, Th. Olink en J. Prins. Voorwoord: M. C. Verburg.
ʚɞ
Omslag schoon, gaaf en kleurfris. Bladzijden schoon, gaaf en egaal, weinig verschoten. Op de sneden lichte roestvlekjes.
༺༺༻ ʚɞ ༺༺༻

༺༺༻ Een selectie uit de inhoud༺༺༻
Voorwoord door M. C. Verburg ..... 11
Dertig jaar (6 september 1978) ..... 13
Koningin bleef haar uitgangspunten trouw
Verkeerde beslissing (7 september 1978) ..... 14
Interpellatierecht is grondwettelijke bevoegdheid.
Drie rechten (12 september 1978) ..... 16
Staatshoofd kan om bijzondere aandacht vragen
Schijn des kwaads (27 september 1978) ..... 17
Gedragsregels voor beroepspolitici.
Taalgebruik en politiek (4 oktober 1978) ..... 18
Duidelijke taal is nog niet altijd onparlementair
Geduld met Europa (7 oktober 1978) ..... 20
De geschiedenis laat zich niet dwingen
Stenen in de vijver (21 oktober 1978) ..... 22
Demonstraties verliezen attentiewaarde
Lintjes en democratie (4 november 1978) ..... 24
Onderscheidingen niet meer als automatisme.
Omgekeerd effect (30 november 1978) ..... 26
Stempel van onbeduidendheid voor Brandt Corstius
Kamer en machtsmiddel (15 december 1978) ..... 27
Parlementaire enquête legt verantwoordelijkheden vast
Beroep raadslid (20 december 1978) ..... 29
Professionalisering in de lokale politiek
Moeilijk en delicaat (10 februari 1979) ..... 32
De koning is onschendbaar, de minister verantwoordelijk
De prins en de roddel (24 februari 1979) ..... 34
Mondigheid tegenover unfaire publicaties
Spijkervaste ministers (17 maart 1979) ..... 36
Wijzigingen in een kabinet zijn hier zeldzaam
De mantel van de raadspensionaris (30 juni 1979) ..... 38
Een kamervoorzitter met rechtlijnige kleurloosheid
De juiste afstraffing (5 juli 1979) ..... 39
Anti-democraten bestrijden via de stembus
Staatscourant en platform (19 juli 1979) ..... 41
Onverstandige publiciteitsdrang van de overheid
De verziekte taal (26 september 1979) ..... 43
Overheidstaal ontoegankelijk voor buitenstaanders
Onwijs en antiek (27 oktober 1979) ..... 45
Pers mag niet financieel gemuilkorfd worden
De duvel en Van Agt (30 oktober 1979) ..... 47
Exorcist of stichter van het ethisch reveil?
Kan het raam al open? (4 december 1979) ..... 49
Smalle marges in discussie over kernbewapening
Nederlands debat (18 december 1979) ..... 51
Traditionele afstand tussen Nederlander en de krijgsmacht
Participeren of schieten (19 december 1979) ..... 54
Niet-meebesturen is ook een democratisch recht
Vakbeweging en politiek (30 januari 1980) ..... 56
Loonpauze en onderhandelingsvrijheid - een deelbelang
Eervolle vermelding (6 februari 1980) ..... 58
Eretitel voor Amsterdam in de grondwet
Staatshoofd en karakter (7 februari 1980) ..... 60
Angst voor constitutionele spanningen overbodig
Voorzichtiger dan gewoon (12 februari 1980) ..... 62
Verantwoordelijkheid dicht bij de troon duidelijker
Enquête als strijdmiddel (13 februari 1980) ..... 64
Minderheid mag enquêterecht niet misbruiken
Guldens en levensbeschouwing (1 maart 1980) ..... 66
Randschrift op de munten - een delicate kwestie
Onmeetbare macht (10 april 1980) ..... 69
De Kamer als Altoos Aanwezige op de achtergrond
Inhuldiging, rellen, balans (1 mei 1980) ..... 71
Gespannen relatie tussen troonwisseling en rellen
Democratie of dictatuur (11 juni 1980) ..... 73
Eeuwige strijd tussen sociaal-democraten en communisten
Toeval en slordigheid (25 juni 1980) ..... 75
Lidmaatschap koninklijk huis staatsrechtelijk begrip
Een ziel van zuiver staal (30 augustus 1980) ..... 77
Wilhelmina, symbool van een tijdvak, eeuw geleden geboren.
Aanwijzingen en politisering (5 september 1980) ..... 79
Twijfels over loyaliteit van ambtenaren
De luimen van de democratie (8 september 1980) ..... 81
Nationaal kabinet alleen in rampsituaties
Geloofsafval van de VVD (9 september 1980) ..... 83
Referendum vorm van pseudo-populisme
De bloemenkrans verwelkt (29 september 1980) ..... 85
De ARP hief zichzelf op
De groep van Aletta Jacobs (12 maart 1981) ..... 89
Weg van de emancipatie gaat langzaam
De L-schaal van de liberalen (23 maart 1981) ..... 91
Gelijkheid oudste en diepste element in liberale denken
Democratie en tolerantie (25 maart 1981) ..... 93
Optreden tegen nazi-propaganda is geboden
Onbetaalde rekeningen (16 april 1981) ..... 95
Achtentwintig verschillende partijen in de verkiezingen
Mokerslagen of speldeprikken (23 april 1981) ..... 97
Wetgeving vereist zorgvuldig kabinetsprogramma
Koninginnedag nieuwe stijl (1 mei 1981) ..... 99
De relatie koninklijk gezin en de bevolking
Verkiezingen en de muziekwagen (25 mei 1981) ..... 101
De opinie-onderzoeker-in-zijn-blootje
De illegale fractievoorzitter (11 juni 1981) ..... 103
Uitstel van keuze tussen kamer en kabinet
༺༺༻ ʚɞ ༺༺༻

aanpassing, gehoorzaamheid, vooroordelen, driftdynamiek, democratie, tolerantie
staatsrecht, parlement, monarchie, verkiezingen, emancipatie, kernbewapening