Taboe, ontwikkelingen in macht en moraal speciaal in Nederland

ACADEMISCH PROEFSCHRIFT ter verkrijging van de graad van doctor in de sociale wetenschappen aan de Universiteit van Amsterdam op gezag van de Rector Magnificus dr. J. Bruyn hoogleraar in de faculteit der letteren in het openbaar te verdedigen in de aula der universiteit - tijdelijk in de Lutherse Kerk, ingang Singel 411, hoek Spui - op vrijdag 25 april 1980 des namiddags te 16.00 uur door

PAULUS JOHANNES HERO KAPTEYN geboren te Schagen

Inhoudsopgave

Woord vooraf

Hoofdstuk I De vraagstelling en een sociologisch perspectief
1 De aanleiding: taboeschendingen omstreeks 1970
2 ‘Taboe’, voorlopige vraagstelling
3 Een sociologisch perspectief
4 De civilisatietheorie
5 Uitwerking van de vraagstelling; toelichting op de gevolgde werkwijze

Hoofdstuk II De ontwikkeling van het begrip ‘taboe’ in West-Europa
1 De introductie van het primitieve begrip ‘taboe’
2 De introductie van het beschavingsbegrip ‘taboe’
3 De verdere carrière van het begrip ‘taboe’ in de negentiende en twintigste eeuw

Hoofdstuk III De ontwikkeling van beschavingstaboes in de omgang tussen mannen en vrouwen
1 Inleiding
2 Taboeëring
3 De-taboeëring - Aletta Jacobs en de vrouwenemancipatie tegen het einde van de negentiende eeuw
4 Recente ontwikkelingen

Hoofdstuk IV De ontwikkeling van beschavingstaboes in de omgang tussen ouderen en jongeren
1 Inleiding
2 De ontwikkeling van de taboespanning
3 Het aanvechten van de taboespanning tegen het einde van de negentiende eeuw
4 Recente ontwikkelingen

Hoofdstuk V De ontwikkeling van beschavingstaboes in de omgang met het naakte lichaam
1 Inleiding
2 Taboeëring
3 De-taboeëring als ‘ontspanning’
4 Uitbreiding van de taboespanning tegen het einde van de negentiende eeuw
5 Recente ontwikkelingen

Hoofdstuk VI De rol van de godsdienst in de ontwikkeling van beschavingstaboes
1 Grote godsdienstigheid en geringe zelfdwang
2 Secularisering en taboeëring
3 Secularisering en de-taboeëring tegen het einde van de negentiende eeuw
4 Recente ontwikkelingen

Hoofdstuk VII Slotbeschouwing
1 Problemen bij versnelde civilisering
2 Andere benaderingen

Register
Summary Taboo, on power and morality in Dutch society
Stellingen