Inleiding

Journalist zijn heeft ook zijn vervelende kanten. Een ervan is
dat je vaak gedwongen bent in oppervlakkigheid te vervallen.
om welke reden dan ook. Korte stukjes in de krant en twee-
minuten-commentaren op de radio.

Aangezien ik het als behoorlijk onbevredigend ervaar om
op die manier mijn vak uit te oefenen, heb ik vaak gezocht
naar speciale onderwerpen om me, naast het werk van de korte
adem, langer en intensiever mee bezig te houden.

Toen ik als buitenlands journalist in de Bondsrepubliek
woonde en werkte, was dat het terrorisme, in de VS werd het de
luchtvaart, toegespitst op de KLM.

Dat ik de KLM koos, was een gok. Vrij toevallig kwam ik in
aanraking met de KLM-employé Jos de Wit. Maar of zijn onge-
zouten kritiek op zijn werkgever steekhoudend was, moest ik
nog maar afwachten. Een nasleep van de Lockheed-affaire.
Interessant. Of zou het allemaal weinig om het lijf hebben?

Heel wat vormen van wanbeheer kwamen na verloop
van tijd aan de oppervlakte. Eigen aan elke grote onderneming. Er
was sprake van dubieuze geldtransporten en ongeoorloofde
betalingen aan tussenpersonen. Er werd geld van de vliegtuig-
industrie geaccepteerd (McDonnell Douglas) en men deinsde
niet terug voor het uithalen van allerlei financiële en fiscale
trucjes. Als zulke dingen incidenteel en op kleine schaal plaats-
vinden, dan zou het muggezifterig aandoen om je erover op te
winden. Maar het gaat om gigantische sommen gelds, waar-
mee gedurende lange tijd gemanipuleerd werd.

Illegale transacties en laakbare handelingen gingen een
eigen leven leiden en worden nog steeds goedgepraat met de
dooddoener: 'Omdat iedereen het doet en de concurrentie
moordend is.' Zelfs regeringsvertegenwoordigers gebruiken
dit als verweer.

Het blijkt heel moeilijk om dit soort kwalijke zaken op te
sporen en hard te maken. Voortdurend stuitte ik op de grenzen
van de journalistiek

De KLM houdt de boot behendig af. Archieven blijven
potdicht. Betrokkenen durven hun mond niet open te doen,
Brieven worden niet beantwoord. Om moedeloos van te
worden, en dat is natuurlijk de bedoeling. Ook werd me
duidelijk hoe lastig het is om allerlei praktijken in de sfeer van
de witte-boorden-misdaad effectief aan te pakken. Domweg
omdat ze (nog) niet strafbaar zijn of omdat de straf in het niet
valt bij de begane overtredingen.

Het eerste deel van dit boek (hoofdstuk 1 tot 6) beschrijft
hoe ik met De Wit in contact kwam en wat ik allemaal
probeerde uit te zoeken en op het spoor kwam.

In deel II (hoofdstuk 6 tot 9) blijkt hoe de diverse affaires
net karakter van een KLM-schandaal kregen. Ook wordt duidelijk
hoe er op de beschuldigingen van De Wit en de pers gereageerd werd.

Waarom en hoe de affaires gedeeltelijk verzandden, en hoe
oproerkraaier De Wit bakzeil haalde komt in het laatste deel
(hoofdstuk 9 tot slot)aan de orde.